Olie te duur? Stook de bossen op: de ecologische en economische risico's van pelletkachels

De stijgende olieprijzen doen consumenten teruggrijpen naar een energiebron uit het stenen tijdperk: hout.

De olie raakt op en dus krijgen duurzame energiebronnen zoals wind en zon een flinke duw in de rug. Maar dat geldt helaas nog meer voor brandstoffen die veel vuiler zijn dan olie: hout en steenkool. Die zijn namelijk een stuk goedkoper dan zonnepanelen of windmolens. Volgens het persbureau Bloomberg is de verkoop van houtkachels en brandhout in de Verenigde Staten de afgelopen maanden explosief gestegen. In ons land is de verkoop van pellets - een brandstof gemaakt van houtafval - in een stroomversnelling terecht gekomen. Hoewel pelletkachels worden voorgesteld als een goedkope, betrouwbare en ecologische energiebron, klopt dat niet helemaal.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

"De wereldbevolking is de afgelopen honderd jaar tijd zodanig toegenomen dat hout onmogelijk nog op grote schaal een duurzame brandstof kan zijn."

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hout is in princpe een CO2-vrije brandstof, omdat er koolstof wordt verbrand die uit de normale koolstofcyclus wordt gehaald. Bomen nemen eerst CO2 op uit de lucht, zodat de CO2 die vrijkomt bij de verbranding ervan geen extra broeikasgassen in de atmosfeer blaast.

Probleem is dat het verbranden van hout volgens het Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) gemiddeld 350 keer meer luchtvervuiling veroorzaakt dan het verbranden van huisbrandolie. Dat komt vooral door de veel lagere efficiëntie van de verbranding.

Bovendien geldt het CO2-voordeel van hout alleen als de brandstof op kleine schaal wordt ingezet (zoals tijdens het stenen tijdperk). Van zodra bomen sneller gekapt worden dan er nieuwe kunnen groeien, zorgt de verbranding van hout wel degelijk voor extra CO2-emissies. De wereldbevolking is de afgelopen honderd jaar tijd zodanig toegenomen dat hout onmogelijk nog op grote schaal een duurzame brandstof kan zijn. Ook voor het begin van de industriële revolutie zorgde houtverwarming al op grote schaal voor ontbossing.

Pellets

De consument kijkt echter eerst naar de prijs, en dan pas naar het milieu. Volgens Bloomberg bedraagt de prijs van brandhout in de Verenigde Staten slechts de helft van die van huisbrandolie. Dat bespaart de Amerikanen in hun grote huizen al gauw een paar duizend dollar per jaar. In onze streken is brandhout veel te duur, maar er is een alternatief in de vorm van de zogenaamde ‘pellets’ (die ook in Amerika geliefd zijn). Het zijn kleine korrels die er uitzien als hondenvoer. Ze zijn gemaakt van het houtafval in houtzagerijen. In Zweden, Duitsland en Oostenrijk is de brandstof al erg populair.

Pelletkachels worden gepromoot als een milieuvriendelijk alternatief omdat ze gebruik maken van afval: er moeten dus geen bomen voor sneuvelen. Ze worden ook voorgesteld als een middel om onze afhankelijkheid van buitenlandse energiebronnen af te bouwen, omdat het houtafval afkomstig is van bedrijven die in eigen land gevestigd zijn. Bovendien zijn pellets ook goedkoper dan stookolie of gas. De verkoop van pelletkachels zit, ondanks de hoge aankoopprijs ervan, dan ook stevig in de lift. Ook Electrabel gebruikt al enige tijd pellets in haar energiecentrales.

Import

De voordelen die de voorstanders van pellets aanhalen, zijn deels correct. Maar ze gelden alleen zolang de brandstof op kleine schaal wordt ingezet. De hoeveelheid houtafval van zagerijen is immers beperkt, en zeker niet toereikend voor een massale overstap naar pelletkachels. Van zodra er bomen worden omgehakt om pellets van te maken, verdwijnt het CO2-voordeel van de brandstof.

Er dreigt dan een vergelijkbaar probleem als wat nu aan de hand is met biobrandstoffen: er worden bossen in het buitenland gekapt om ons hier van ‘groene’ energie te voorzien. Electrabel importeert nu al voor 300.000 ton pellets per jaar, afkomstig uit Canada, Zuid-Afrika, Latijns-Amerika en de Baltische staten.

Luchtvervuiling

Milieuvriendelijk kan je pelletkachels (of energiecentrales op pellets) trouwens niet noemen, ook niet als het hout afkomstig is van duurzaam beheerde bossen. Ze veroorzaken volgens het EPA nog altijd 40 keer meer luchtvervuiling (koolstofmonoxide, roet en stikstofoxide) dan de verbranding van stookolie. Ook het VITO besloot in een studie uit 2005 dat pellets geen mirakeloplossing zijn.

Bovendien zal ook de prijs van de pellets flink stijgen naarmate meer en meer mensen overstappen op de brandstof, waardoor ook het financiële voordeel verdwijnt. Dat geldt overigens ook voor steenkool. Dat is nu met voorsprong de goedkoopste fossiele brandstof, waardoor het steeds populairder wordt bij zowel consumenten als energieproducenten. Waardoor de prijs, na een jarenlange stagnatie, sinds kort opnieuw omhoog gaat.

© Kris De Decker (foto: Green-Invest)

--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Lees meer op Lowtech Magazine :

 

• Haal de zon in huis : tegelkachels en warmtemuren
• Verwarm je huis met aarde en autobanden
• Drijf je laptop aan met spierkracht
• Bouw je eigen windmolen
• Een roetzwarte toekomst : steenkool is weer hip
• Een kerncentrale in je kelder : 40 jaar lang energiezekerheid
• Vals licht : een spaarlamp spaart geen energie
• Auto's op gebakken lucht : na de hype over waterstof, is er nu de auto op lucht
• Mag het een zuinig lampje minder zijn? Hoe effectief is ecotech?
• Hoeveel energie kost digitale technologie? De productie van microchips
• De Energy Ball : veel geld voor weinig energie
• Houtgasauto's : rijden op brandhout

Blijf op de hoogte via nieuwe berichten via e-mail, feed, twitter of facebook.

Startpagina Lowtech Magazine.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Comments

[Geplaatst door: Groenhuis.org]

(1)

De argumenten tegen pellets houden weinig steek. Het rendement van onze kachel zit al op 93%, wat hoger is dan dat van stookolie. Rendementsproblemen zijn dus zeker niet aan de orde. Er zijn echter wel bijkomende voordelen van Pellets. Ten eerste is het geen giftige brandstof. Zo heb je geen stookolietank nodig met groene dop, want houtpellets die per ongeluk op de grond vallen zijn geen bodemverontreiniging, maar meststof! Ten tweede zijn er heel wat instanties die toch de nadruk blijven leggen op het CO-neutrale karakter van de brandstof. De regering geeft ook subsidies voor deze groene brandstof, en ook heel wat milieuorganisaties staan achter deze vorm van verwarmen. Ten derde haalt men het argument van fijn stof aan. Maar men vergeet te vertellen dat het eigenlijk de verontreiniging is die op het fijn stof kleeft (zoals zware metalen), dat het schadelijke effect van fijn stof bepaald. Bij houtstof komt er inderdaad een hoeveelheid fijn stof vrij (in het begin van de verbranding), de chemische samenstelling ervan is echter veel minder schadelijk. Aangezien het om onbewerkt en onbehandeld hout gaat, is er ook geen sprake van bijvoorbeeld dioxine, wat met houtkachels wel vaak wordt gemeten. Verliezen van aardgas zijn er ook, spijtig genoeg. Hiermee zal je waarschijnlijk het affakkelen bedoelen in landen zoals Rusland. Dat is spijtig om te zien dat mensen zoveel energie loslaten in de atmosfeer. Maar dit zegt echter niets over aardgas zelf, maar wel over de mensen en hoe ze er slecht mee omgaan. Aardgas is potentieel veel beter voor verwarming dan elektriciteit. Dat men vanuit de regering elektrisch verwarmen zelfs bestraft is dus niet meer dan normaal. De beste remedie om mensen beter met energie te laten omgaan is door de prijs spectaculair te laten stijgen. Dan gaat men op zoek gaan naar verbeteringen in het proces. Helaas speelt ook strategisch belang mee. De hele affaire tussen Rusland en Oekraïne heeft mensen wakker geschud dat diversifiëren in de energiebevoorrading noodzakelijk blijkt. Maar ook hier scoort pellets beter, aangezien het houtafval (ter plekke) wordt omgezet en lokaal verkocht. Pellets leggen nu vaak veel minder afstand af tot bij de consument. In het begin was dit anders, maar door de komst van lokale pelletproducenten in België, is ook dat probleem grotendeels van de baan. Ontbossing is eveneens moeilijk als argument aan te halen. Hout zou in principe altijd een FSC-label moeten dragen. In dat geval is het houtafval duurzaam, en zijn de pellets dat ook. De bewustwording rond FSC-label begint stilaan bij de mensen door te dringen, dus op dat gebied beginnen pellets ook beter te scoren.

[Geplaatst door: Jan Zonnebrand]

(2)

Feit is verder dat fossiele brandstoffen eindig zijn. Ontbossing zou volgens Kris de Dekker een gevolg zijn van de industriele revolutie. Dan is het antwoord simpel. Deze industriele revolutie anders inrichten. En dat is precies wat er nu a.g.v. de recessie gebeurt. De verkoop van rijblikken stort in elkaar. En meteen hebben de staalbedrijven problemen.

Ik neem meteen de spoorwegen even mee. "Alleen een idioot reist per trein" Deze aanmatigende opmerking raakt kant noch wal.

Schrijver mist kennelijk de technische kennis. Het elektrisch railtransport kan namelijk prima overweg met warmtekrachtkoppeling en dus met de met pellets gestookte "Blockheizkraftwerke", die zowel stroom als warmte leveren. Rendement meer dan 90%, rekuperatie (terugleveren van stroom tijdens het remmen.)

De problemen waar de staalindustrie nu mee kampt verdwijnen bij de produktie van spoorwegmaterieel dat in tegenstelling tot de asociale rijblikken 40 jaar of langer mee gaat. Omschakelen dus. Dan is ontbossing t.b.v. pellets overbodig.

Nog even over de "idioot" die per trein reist. Deze "idioot" stapt in de nachttrein en komt 's morgens fris op z'n bestemming aan.

[Geplaatst door: Jan Zonnebrand]

(3)

Door de auteur zijn goedgekeurd. Waarom dan reageren? Mijn bericht heeft hier nog geen uur gestaan. Blij dat het weer weg is.

[Geplaatst door: kris de decker]

(4)

Jan.

Ten eerste: het volstaat natuurlijk niet om de titel van een artikel te lezen. "Alleen een idioot reist per trein" is niet het verhaal dat jij denkt dat het is.

Ten tweede: net zoals dat het geval is bij de meeste blogs, worden reacties pas gepubliceerd als de auteur (dat ben ik) ze heeft goedgekeurd. Zoniet staat het hier vol met reclame voor viagra-pillen, Aziatische meisjes en auto's die op water rijden. Als jij een reactie stuurt terwijl ik in mijn bed lig, wordt ze uiteraard niet onmiddellijk gepubliceerd.

[Geplaatst door: kris de decker]

(5)

Jan: en ondertussen pik je gewoon de informatie uit mijn artikel "Waarom de elektrische auto geen toekomst heeft" en publiceer je die zonder bronvermelding op je eigen blog ?!?

Wat voor een zielepoot ben jij, zeg...

Mag ik je er trouwens op wijzen dat je hier een strafbaar feit begaat, dat je veel geld kan kosten?

[Geplaatst door: Rik Almekinders]

(6)

hallo meneer Kris,

Je hebt een prachtig magazine, waar je ook echt onderzoek voor doet. Ik ben daar te lui voor, op mijn weblog. Daarom is het zo fijn dat jij het onderzoek doet! Ik zal naar je verwijzen, als ik iets van je steel.

Het verrast me dat je ads door Google in je magazine wilt hebben: als jij over houtpellets schrijft, kotm er meteen een advertentie bij waar je die pellets kunt kopen.

En ook: heb je daar echt ervaring mee, dat er ongevraagd viagra in je reacties terecht kwam?

RIK

[Geplaatst door: Kris De Decker]

(7)

Rik,

Bedankt voor het compliment. En je weet intussen dat ik jouw blog ook graag lees.

De meeste viagra-reacties en dergelijke worden tegengehouden door de automatische spamfilter (gelukkig maar, het zijn er ongeveer 10 per dag), maar af en toe glipt er eentje door. Er zijn echter ook subtielere spammers. Geen robots, maar mensen. Die doen dan alsof ze echt op het artikel reageren ("Keicool! Gaaf!"), maar stoppen er dan een linkje bij naar een website die niets met het onderwerp te maken heeft. Niemand is gediend met dat soort onzin.

Wat betreft de Google-advertenties: dat vind ik een leuke vraag, waar ik graag eens uitgebreider op in wil gaan, misschien zelfs in een artikel.

Dat er advertenties voor pellets bij dit artikel verschijnen, is een noodzakelijk kwaad. Ik zie voorlopig geen ander inkomstenmodel dan advertenties.

Het mooie aan het systeem van Google is dat je volledig onafhankelijk blijft. Ik onderhandel zelf niet rechtstreeks met de adverteerders en hoef me er dus ook niets van aan te trekken. Dat is wel helemaal anders in het geval van het klassieke advertentiemodel. Daar ben je best niet te kritisch voor het product van je adverteerder, of je adverteerder is weg.

[Geplaatst door: RIk Almekinders]

(8)

Peter Bekkers noemt de Ads van Google zjin tweede blog, omdat ze soms zo hilarisch vergezocht zijn.