Lowtech Magazine

Televisie verovert het landschap: de opmars van het digitale billboard

Nu televisies in de huiskamer niet nog groter kunnen worden, duikt de breedbeeldtelevisie op in het landschap. Digitale reclameborden zijn een buitenkans voor adverteerders en reclameverkopers. De LED-schermen tonen geanimeerde advertenties die geen enkele consument kan negeren, wegzappen of uitschakelen. Digitale billboards hebben schermafmetingen tot 100 vierkante meter, soms meer. Het energieverbruik is even spectaculair, ondanks (of dankzij?) het gebruik van energie-efficiënte technologie.

Zo reis je gratis met het openbaar vervoer

Automobilisten kunnen steeds makkelijker snelheidscontroles omzeilen dankzij nieuwe communicatietechnologie. In Barcelona worden vanaf deze maand soortgelijke middelen ingezet voor het ontlopen van controles op zwartrijden met het openbaar vervoer.

Wie zich aansluit bij "Memetro" kan ten allen tijde via zijn of haar smartphone zien waar er controleurs rondlopen. Bovendien wordt met de opbrengsten van het lidmaatschap voor de dienst een collectief boetefonds aangelegd, waarop de leden zich kunnen beroepen als ze toch bij de kraag worden gevat. Het systeem lijkt, net zoals het omzeilen van snelheidscontroles, perfect legaal.

Kan de rechterlijke macht de overgang naar een duurzame samenleving forceren?

Politici zijn niet in staat om de samenleving te beschermen tegen de chaos die klimaatverandering en oliekrimp in de westerse maatschappij dreigen te veroorzaken. De rechterlijke macht moet de fakkel overnemen, zo stelt Roger Cox in zijn boek "Revolutie met recht".

Op basis van een aantal juridische precedenten bouwt hij een strategie op die de belangenvermenging tussen politiek en bedrijfsleven moet doorbreken en de wetgevende macht ertoe zal dwingen snel over te schakelen naar energiebesparing en een emissieloze energieproductie. 

De landbouwmachines van de toekomst?

De kleinschalige, organische landbouw is te verkiezen boven de grootschalige, geïndustrialiseerde roofbouw die in de loop van de twintigste eeuw de norm is geworden in de westerse wereld - en die steeds vaker wordt opgedrongen aan landen waar wel nog traditionele landbouw wordt bedreven.

Het nadeel is dat duurzame landbouw per definitie meer handenarbeid vraagt, die niet altijd even gezond is voor het lichaam. Het onderzoek naar kleine en lichte landbouwvoertuigen die de lichamelijke belasting verminderen, staat in de kinderschoenen. Maar er zijn intussen een aantal interessante prototypes ontwikkeld, die een idee geven van de mogelijkheden en de uitdagingen.

Insectenvlees: een alternatief voor vegetarisme?

De consumptie van vlees krijgt steeds meer kritiek vanuit ecologische hoek. Een mogelijk antwoord daarop is de kweek van insectenvlees, die een stuk milieuvriendelijker belooft te zijn dan de industriële kweek van varkens, koeien of kippen.

Hoewel insecten door miljoenen mensen als een lekkernij worden beschouwd, met name in veel tropische landen, zijn ze bij ons in de keuken taboe. Maar insectenvlees zou ook onherkenbaar kunnen worden gemaakt of in grote getale gekweekt kunnen worden als veevoeder voor kippen, varkens, koeien en vissen. Daarmee zou de milieukost van vlees omlaag kunnen zonder voedseltaboes te doorbreken.

Duizend jaar fossiele brandstoffen (2): de teerzanden van Vlaanderen en Nederland

Vlaanderen en Nederland bouwden tussen 1100 en 1700 een vooruitstrevende economie op die in belangrijke mate gebaseerd was op turf - een inferieure fossiele brandstof die vlak onder het aardoppervlak wordt gevonden.

De evolutie van de turfwinning kent opvallende gelijkenissen met de ontginning van fossiele brandstoffen vandaag. Toen de makkelijkst ontginbare reserves waren uitgeput, ontwikkelden de turfdelvers nieuwe technologie en nieuwe methodes voor het aanspreken van moeilijker bereikbare reserves. De turfwinning werd steeds duurder en trok steeds diepere sporen in het landschap. Tot het allemaal op was.

Duizend jaar fossiele brandstoffen: de vergeten geschiedenis van turf en steenkool

De geschiedenis van energie wordt meestal als volgt samengevat: van de Oudheid tot het begin van de Industriële Revolutie maakte de mens gebruik van biomassa, zon, wind en menselijke en dierlijke arbeid. Vervolgens werden al deze hernieuwbare energiebronnen vervangen door fossiele brandstoffen: eerst steenkool, daarna olie en gas.

Hoewel deze historische samenvatting globaal genomen correct is, waren er een aantal niet te verwaarlozen uitzonderingen. Het succes van zowat alle economisch belangrijke naties in West-Europa tijdens het laatste millenium - Vlaanderen, Nederland, Engeland - was gebouwd op een massal gebruik van fossiele brandstoffen zoals turf en steenkool.

Elektrisch vliegtuig twee keer zuiniger dan elektrische auto

Een prijskamp van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft een elektrisch vliegtuig opgeleverd dat het equivalent van 1,18 liter benzine per 100 kilometer verbruikt. Twee andere vliegtuigen deden nauwelijks slechter.

Daarmee is het elektrische vliegtuig een stuk efficiënter dan de elektrische auto. De Nissan Leaf verbruikt volgens dezelfde berekeningsmethode het energie-equivalent van 2,38 liter benzine per 100 kilometer - ruim twee keer zo veel. Bovendien raakt het vliegtuig verder (320 kilometer) en legt het de afstand sneller af (een gemiddelde snelheid van 160 km/h). Er kunnen vier passagiers mee.

Ofwel doen de makers van elektrische vliegtuigen iets heel erg goed, ofwel doen de makers van elektrische auto's iets heel erg fout.

Leven zonder koel- en vrieskast (1): maak een zonnedroger voor de tuin of het balkon

Wie het elektriciteitsverbruik fors omlaag wil krijgen, stoot uiteindelijk op de problemen die koelkast en vrieskast heten. Zelfs nieuwe en zuinige modellen verbruiken samen al gauw 1 kWh per dag. Gelukkig bestaan er heel wat alternatieven voor deze meestal als onmisbaar beschouwde modern apparaten.

In een eerste artikel verkennen we de zonnedroger, waarmee kruiden, groenten, fruit, vlees en vis een door de zon aangedreven bewaarproces ondergaan. Een zonnedroger wordt in warme landen al gauw te heet, wat betekent dat het apparaat ook bij ons goed functioneert. Lucas Brouns leerde er eentje bouwen en doet in deze gastbijdrage verslag van zijn ervaringen - bouwplannen inbegrepen. Het artikel verscheen eerder in het tijdschrift "Seizoenen".

Terug naar de wijn van de Romeinen

Wijn heet gezond te zijn, maar conventionele wijnbouwers gebruiken erg veel pesticiden, wat resulteert in een voedingsproduct dat een groot aantal schadelijke stoffen bevat.

Wijn van biologisch geteelde druiven is onder meer daarom een betere keuze, maar voor sommige wijnbouwers gaat die methode niet ver genoeg. De druif mag dan ecologisch zijn, het bewerkingsproces is dat niet. Emmie Declerck ging praten met Benoît Valée, een voorvechter van "natuurlijke" wijn - de drank zoals de Romeinen die brouwden.

Windenergie kan slechts fractie van wereldwijde energieverbruik leveren

Er is geen gebrek aan ambitieuze plannen voor de grootschalige inzet van windturbines. In eerdere artikels hebben we daar al een aantal vraagtekens bij geplaatst. 

Een van de problemen is dat windturbines en windparken wind "stelen" van elkaar, met het gevolg dat ze veel verder uit elkaar zouden moeten worden geplaatst dan in die grootse plannen het geval is. Volgens recente onderzoeken speelt dat probleem nog veel meer op globaal niveau.

De berekeningen betreffende het globale potentieel van windenergie zijn grondig fout, omdat ze geen rekening houden met het feit dat de energie die de eerste windturbine uit de lucht haalt, niet meer door de tweede windturbine kan worden gebruikt. Gebeurt dat wel, dan blijkt het potentieel van windenergie wereldwijd veel kleiner: hoogstens een kwart tot de helft van wat tot nu toe als haalbaar werd beschouwd. Maar zelfs die hoeveelheid energie kunnen we niet oogsten omdat we het klimaat grondig zouden verstoren.