Lowtech Magazine

Siemens herontdekt de elektrische vrachtwagen met bovenleiding

Het Duitse ingenieursbedrijf Siemens voert proefprojecten uit met trolleytrucks - een technologie die meer dan honderd jaar oud is. De onderneming kondigde dat aan op het Electrical Vehicle Symposium in Los Angeles. Het eHighway concept bestaat uit een combinatie van elektrisch aangedreven vrachtwagens met pantograaf en een infrastructuur van bovenleidingen. Siemens testte het systeem al in Duitsland, en plant twee andere pilootprojecten in de havens van Los Angeles en Long Beach. 

Van passiefhuis naar passiefstad

Een passiefhuis is een gebouw dat door een uitgekiend ontwerp verwarmd en gekoeld kan worden zonder het gebruik van fossiele brandstoffen. In plaats daarvan worden de warmte van de zon en de verkoeling van de wind optimaal aangewend.

Architecten hebben wereldwijd het nut aangetoond van passiefhuizen, maar de vraag die tot nu toe nauwelijks werd gesteld, is hoe we die methode kunnen veralgemenen naar een stedelijke omgeving. Nochtans is dat essentiëel als we willen dat het passiefhuis meer wordt dan een curiositeit.

Een dichtbevolkte stad ontwerpen waar elk gebouw wordt verwarmd en gekoeld door middel van natuurlijke energiebronnen is een veel grotere uitdaging dan het ontwerpen van een individueel, vaak vrijstaand passiefhuis. Maar hedendaags onderzoek, dat eeuwenoude kennis combineert met krachtige computertechnieken, laat zien dat passiefsteden met een hoge bevolkingsdichtheid wel degelijk mogelijk zijn.

Illustratie door Diego Marmolejo.

Een lowtech koelkast voor groenten en fruit

Veel voedsel dat we in de koelkast bewaren, hoort er eigenlijk niet in thuis. Dat geldt voornamelijk voor verschillende soorten fruit en groenten. Jihyun Ryou, een Koreaanse die afstudeerde aan de Nederlandse Design Academy in Eindhoven, ging luisteren naar oudere mensen en vertaalde hun kennis over het bewaren van voedsel in een hedendaags design dat zowat de helft van de koelkast overbodig maakt.

Het geniale ontwerp van de Chinese kruiwagen

De Chinese kruiwagen speelt een belangrijke rol in de transportgeschiedenis van het Oosten. Terwijl de Europese kruiwagen enkel werd ingezet voor het vervoer van vracht op zeer korte afstand, was de Chinese kruiwagen eeuwenlang een universeel voertuig voor het transport van zowel goederen als passagiers op veel grotere afstanden.

Bij de Chinese kruiwagen - die ook in sommige andere Oosterse landen werd gebruikt - is het veel grotere wiel in het midden geplaatst, waardoor een persoon een drie keer zwaardere lading kan vervoeren dan in het geval van een Europese kruiwagen. Bovendien werd de menselijke "bestuurder" van de kruiwagen soms bijgestaan door lastdieren en door windkracht, zodat nog zwaardere ladingen konden worden vervoerd. Het unieke voertuig kent geen enkele tegenhanger in de Europese transportgeschiedenis.

Made in Vlaanderen: een garderobe uit eigen streek

Een lokale, veerkrachtige economie draait om meer dan alleen maar voedsel en energie. Rebecca Burgess stampte in Californië op een jaar tijd een alternatieve, regionale distributieketen voor textiel en kleding uit de grond. Dankzij een uniek verbond van landbouwers, herders, ontwerpers, kleermakers en consumenten werd de geglobaliseerde textiel- en mode-industrie een hak gezet. Hetzelfde systeem kan ook op vele andere consumentengoederen worden toegepast.

Televisie verovert het landschap: de opmars van het digitale billboard

Nu televisies in de huiskamer niet nog groter kunnen worden, duikt de breedbeeldtelevisie op in het landschap. Digitale reclameborden zijn een buitenkans voor adverteerders en reclameverkopers. De LED-schermen tonen geanimeerde advertenties die geen enkele consument kan negeren, wegzappen of uitschakelen.

Eindelijk wat kleur in het landschap. Een digitaal reclambord in Nederland, met een schermoppervlak van bijna 50 vierkante meter. Digitale billboards zijn veel helderder dan hun omgeving en verbruiken daardoor erg veel energie. Foto: Nationaal Adviesbureau Buitenreclame.

Zo reis je gratis met het openbaar vervoer

Automobilisten kunnen steeds makkelijker snelheidscontroles omzeilen dankzij nieuwe communicatietechnologie. In Barcelona worden vanaf deze maand soortgelijke middelen ingezet voor het ontlopen van controles op zwartrijden met het openbaar vervoer.

Wie zich aansluit bij "Memetro" kan ten allen tijde via zijn of haar smartphone zien waar er controleurs rondlopen. Bovendien wordt met de opbrengsten van het lidmaatschap voor de dienst een collectief boetefonds aangelegd, waarop de leden zich kunnen beroepen als ze toch bij de kraag worden gevat. Het systeem lijkt, net zoals het omzeilen van snelheidscontroles, perfect legaal.

De landbouwmachines van de toekomst?

De kleinschalige, organische landbouw is te verkiezen boven de grootschalige, geïndustrialiseerde roofbouw die in de loop van de twintigste eeuw de norm is geworden in de westerse wereld - en die steeds vaker wordt opgedrongen aan landen waar wel nog traditionele landbouw wordt bedreven.

Het nadeel is dat duurzame landbouw per definitie meer handenarbeid vraagt, die niet altijd even gezond is voor het lichaam. Het onderzoek naar kleine en lichte landbouwvoertuigen die de lichamelijke belasting verminderen, staat in de kinderschoenen. Maar er zijn intussen een aantal interessante prototypes ontwikkeld, die een idee geven van de mogelijkheden en de uitdagingen.

Insectenvlees: een alternatief voor vegetarisme?

De consumptie van vlees krijgt steeds meer kritiek vanuit ecologische hoek. Een mogelijk antwoord daarop is de kweek van insectenvlees, die een stuk milieuvriendelijker belooft te zijn dan de industriële kweek van varkens, koeien of kippen.

Hoewel insecten door miljoenen mensen als een lekkernij worden beschouwd, met name in veel tropische landen, zijn ze bij ons in de keuken taboe. Maar insectenvlees zou ook onherkenbaar kunnen worden gemaakt of in grote getale gekweekt kunnen worden als veevoeder voor kippen, varkens, koeien en vissen. Daarmee zou de milieukost van vlees omlaag kunnen zonder voedseltaboes te doorbreken.

Duizend jaar fossiele brandstoffen (2): de teerzanden van Vlaanderen en Nederland

Vlaanderen en Nederland bouwden tussen 1100 en 1700 een vooruitstrevende economie op die in belangrijke mate gebaseerd was op turf - een inferieure fossiele brandstof die vlak onder het aardoppervlak wordt gevonden.

De evolutie van de turfwinning kent opvallende gelijkenissen met de ontginning van fossiele brandstoffen vandaag. Toen de makkelijkst ontginbare reserves waren uitgeput, ontwikkelden de turfdelvers nieuwe technologie en nieuwe methodes voor het aanspreken van moeilijker bereikbare reserves. De turfwinning werd steeds duurder en trok steeds diepere sporen in het landschap. Tot het allemaal op was.

Duizend jaar fossiele brandstoffen: de vergeten geschiedenis van turf en steenkool

De geschiedenis van energie wordt meestal als volgt samengevat: van de Oudheid tot het begin van de Industriële Revolutie maakte de mens gebruik van biomassa, zon, wind en menselijke en dierlijke arbeid. Vervolgens werden al deze hernieuwbare energiebronnen vervangen door fossiele brandstoffen: eerst steenkool, daarna olie en gas.

Hoewel deze historische samenvatting globaal genomen correct is, waren er een aantal niet te verwaarlozen uitzonderingen. Het succes van zowat alle economisch belangrijke naties in West-Europa tijdens het laatste millennium - Vlaanderen, Nederland, Engeland - was gebouwd op een massaal gebruik van fossiele brandstoffen zoals turf en steenkool.