« Links en Updates -- Januari 2013 | Hoofdmenu | Duurzaam bosbeheer: Hakhout en knotbomen »

30 januari 2013

Reacties

Feed U kunt deze conversatie volgen door in te schrijven op de reactiefeed van dit bericht.

Kris

(1)

Knap artikel, wederom blijkt de absurditeit waarmee GSC worden misbruikt om verouderde omgebouwde steenkoolcentrales toch open én rendabel te houden.
Hout zoveel mogelijk gebruiken als grondstof, en ultiem als brandstof legt idd eerst CO2 vast, met ruimte voor nieuw bos..
Mvg

maman verte

(2)

Zeer interessant. Wij hebben een tijd geleden voor een nieuwe, houtkachel gekozen met optimale verbranding en rendement (Dovre). Ik heb getwijfeld tussen een pelletkachel en een houtkachel, maar het low-techaspect van de houtkachel heeft de doorslag gegeven. Het steekt wel dat we met (in mijn ogen) kostbaar hout moeten verwarmen, maar ik denk dat ik een oplossing gevonden heb. Het bedrijf COPO in België maakt houtbriketten en pellets van "snoeiafval". In combinatie met droog, schoon hout kan dit onze koolstofschuld verder doen dalen.(interessant nieuw weetje trouwens, die koolstofschuld!).
Uiteraard is het aller-allerbelangrijkste in heel het verwarmingsverhaal om zo weinig mogelijk te stoken, wat we absoluut proberen te doen door ons huis (en onszelf) zeer goed te isoleren.
Veel groetjes
Maman Verte

Dany Boute

(3)

Als ik mij niet vergis komt daar nog bij dat Electrabel bovendien groene-stroomcerteficaten krijgt voor het stoken van deze pellets omdat ze afkomstig zouden zijn uit bossen, afgekeurd voor constructiehout. M.a.w. uit "afvalhout" Lobbywerk om deze status te bekomen lijkt mij voor de hand liggend, zeker als daar via de certificaten zoveel geld mee te rapen valt. Kan iemand deze stelling bevestigen of tegenspreken?

Mark Smits

(4)

De berekening over energieterugverdientijd gaat essentieel om de C-balans in de bosbouw, en niet om de energieterugverdientijd van een gekapt stuk bos. Immers, in productiebossen hebben je alle stadia (net gekapt, nieuwe groei, kaprijp bos) naast elkaar. Het gaat om de complete CO2 balans van een productiebos t.o.v. een natuurlijk bos. En het lijkt erop dat voor de naaldbossystemen in het noorden, een productiebos de grootste netto C-winst heeft t.o.v. natuurlijk bos(IPPC 2007), gebaseerd op C-balans van het bos en uitgespaarde fossiele brandstoffen. Dit kan de conclusie aanzienlijk veranderen, tenminste als de pellets uit verantwoord beheerde bossen komen.

Maranke Spoor

(5)

Boeiend verhaal weer, dank!!!

Je schrijft:
"En houtafval kan in zo'n scenario nog altijd verbrand worden."

Dat kan inderdaad, maar lijkt me een vrij laagwaardige toepassing van een zeer waardevolle grondstof. Zaagsel uit zagerijen is bijvoorbeeld ook zeer geschikt voor gebruik in bepaalde types composttoilietten, waarvan de output via diverse composteringsprocessen een zeer waardevolle compost kan leveren die deze koolstof daar legt waar je het hebben wilt, in de bodem!

Of in permacultuurtaal "There's no sucht thing as waste, only stuff in the wrong place! See bijv. http://permaculturesongs.com/ voor een zeer aanstekelijke uitleg van dit principe....

roland

(6)

Een hout gestookte e(lektriciteits)-centrale mag dan een rendement hebben van 30% samen met een goede warmtepomp is warmteopbrengst groter dan de 90% uit een direkte warmteomzetting.
Afvang van vervuiling en CO2 is eerder mogelijk met een e-centrale dan bij kleine stookeenheden.
Vergeleken met kolen uit ondergrondse mijnbouw is houtstook voor mens en milieu in het voordeel.

Lucas Brouns

(7)

@Mark Het verschil in beheer vind ik ook reuze interessant. Ik vermoed wel dat de studies waarnaar in bovenstaand artikel wordt verwezen, van hetzelfde type bosbeheer uitgaan als in de productiebossen die u noemt.

Voor de opslag van koolstof op en in de bodem maakt het beheer trouwens groot verschil. Als een bos in mindere mate wordt 'beheerd', blijft er meer afgestorven plantenmateriaal ter plaatse en wordt er meer CO2 worden opgeslagen in de strooisellaag en de bodem (stabiele humus). 'Economische waardering van ecosysteemdiensten voor MKBA' blz. 107-116
http://www.lne.be/themas/beleid/milieueconomie/waardering-van-baten-en-schaden/literatuur-over-economische-waardering

Koen Vandewalle

(8)

Ik heb me voorgenomen om me wat meer te isoleren van informatiestromen, maar Lowtechmagazine blijft op mijn startpagina staan, en wordt onmiddellijk gelezen.

Dit houtpellet gebeuren voelde al riskant aan vanaf het begin, maar nu Kris het hier zo mooi op een rijtje presenteert, blijkt dat de geglobaliseerde economie de zoveelste creatieve oplossing - die bedoeld was voor kleinschaligheid - kan omtoveren in een nieuwe ramp.

Zelf dacht ik goed bezig te zijn met een leverancier die 100% groene stroom levert, maar na het lezen van dit verslag, gaat bij mij de elektrische bijverwarming (ik huur een slecht geïsoleerde woning) hoe dan ook weer uit. Ik was dus bereid om MEER te betalen voor groene elektriciteit, dan ik betaalde om fossiel aardgas te gebruiken om me te verwarmen. De achterliggende idee was dat als de groene energieproducenten meer winst maken, ze dan ook kapitaal binnenkrijgen om nieuwe projecten te financieren.

Oogsten zonder te zaaien is één zaak, maar oogsten zonder bemesten en beheren van de bodemstructuur blijft ook niet duren. Naar verluidt vergt bemesting ook veel energie, en ik vraag me af of die energie ook al meegerekend is in de balans van de pellets.

nmous

(9)

@marc Smit,

Het terugbrengen van het begrip duurzaamheid tot 1 enkel aspect (vaak CO2) is een gotspe. En getuigt op zijn minst van een tamelijk extreem gebrek aan ecologisch inzicht...

Zeggen of zorgen dat een natuurlijk ecosysteem slechter uit een bepaalde test komt dan een heftig beheerde variant vind ik getuigen van grote arrogantie.

Gelukkig wordt er in de reactie van de heer Brouns al verwezen naar een site over ecosysteemdiensten...

Grts, Mous

Johan Goossens

(10)

Aanvullend op Danny's bijdrage :
Dankzij de klimaatopwarming is er een kilometers brede strook waar de houtkevers welig tieren, de bijpassende predatoren nog niet actief zijn of net iets later hun jongen moeten voeden ...
Kortom, nuttig gebruik van hout dat niet bruikbaar is voor constructiehout. Iemand enig idee hoe snel die strook verder noordelijk schuift, wanneer deze houtbron opdroogt als je de zee tegenkomt ?
Het hout uit de VS komt uit een streek waar de papierindustrie is ingestort enige tijd geleden. Absurd om het de oceaan over te slepen gezien hun eigen energiehonger.

Nico

(11)

Ik zit nog met een bedenking over het gebruik van hout als grondstof. Dient in dat geval het hout niet behandeld te worden, met als gevolg dat het daarna ongeschikt is als brandstof?

Mark Smits

(12)

@Mous: Het gaat in dit stuk om de C-balans. En daar heb ik een tegenargument voor genoemd. Als rechtgeaarde ecoloog ben ik natuurlijk voor behoud van oerbossen, en het zo ecologisch verantwoord beheren van productiebossen. Aan de andere kant komen we er mijns inziens niet onderuit om hout te gebruiken voor onze energievoorziening, als we de fossiele brandstofgebruik willen verminderen.

@Lucas: Bedankt voor de link naar het rapport. Er zijn nog veel onbekenden wat de vorming van 'stabiele' humus betreft. Het huidige paradigma is dat vooral ondergrondse biomassaproductie (boomwortels, maar ook symbiotisch groeiende schimmels en andere microbiota) een sleutelrol spelen in de uiteindelijke formatie van een stabiele bodemkoolstofpool. Maar ... er is nog veel te onderzoeken voordat we het echt beginnen te begrijpen.

Marcus Vronik

(13)

"Integendeel, ze zullen tijdens die periode de CO2-uitstoot opdrijven omdat de verbranding van biomassa meer CO2 produceert dan de verbranding van steenkool"......Bij Biomassa verbranding 0,6 kg per kg bij steenkool is dit 2,6 kg per kg. Lijkt me verkeerde informatie dus. verder komt onze steenkool ook van ver, wordt deze ook getransporteerd per schip....een cyclus van 38 jaar is volgens mij ook een cyclus dus CO2 neutraal.
Al met al een verhaal met veel haken en ogen en zeker enige misinformatie.

Kris De Decker

(14)

@ Marcus (#13): 1 kg biomassa heeft niet dezelfde calorische waarde als 1 kg steenkool. Je moet dus een hoger gewicht aan biomassa verbranden om evenveel energie op te wekken als met 1 kg steenkool. En dan kom je wel degelijk aan een hogere CO2-uitstoot voor biomassa dan voor steenkool.

Dat steenkool ook van ver komt, is niet relevant. Zoals blijkt uit het artikel is het transport van de biomassa niet zo'n probleem. Houtpellets gemaakt uit zaagsel uit Braziliaanse zagerijen, zouden perfect naar Europa kunnen worden getransporteerd als ze hier voor verwarmingsdoeleinden worden ingezet.

Een cyclus van 38 jaar is CO2-neutraal -- NA 38 JAAR. Tot en met het jaar 2051 wordt er alleen maar MEER CO2 uitgestoten. Als niet alle bossen 38 jaar de tijd krijgen om terug te groeien, dan BLIJFT de uitstoot hoger dan het geval zou geweest zijn met steenkool. Het verbranden van biomassa geeft geen enkele garantie op een vermindering van de CO2-emissies.

roland

(15)

@12 ".. komen we er niet onderuit om hout te gebruiken voor onze energievoorziening, als we de fossiele brandstofgebruik willen verminderen"
Waar is deze stelling op gebaseerd, gebaseerd op het huidige overheidsbeleid omdat biomassa goedkoop is?

Geothermie, wind- zonenergie zijn veel betere vervangers, het massaal verstoken van biomassa vermindert de voedselvoorziening / ecologie / biodiversiteit met erosie, ontbossing, gronduitputting e.d.
Omzetting in groen gas is te verkiezen boven verbranding

Koen Vandewalle

(16)

Misschien decentraal elektriciteit opwekken via een houtvergasser, een verbrandingsmotor en een generator.
Enige tijd geleden schreef Lowtechmagazine over de auto's die op houtgas rijden. Ik weet niet of pellets een goede bron van houtgas kunnen leveren.
De restwarmte kan dan voor de verwarming gebruikt worden.
Iets zegt me dat dit al bestaan heeft.

Bram Pauwels

(17)

Koen Vandewalle, check http://www.burkhardt-gmbh.de/de/energietechnik/holzvergasung/?Fsize=0

een decentrale houtvergassingswkk op basis van pellets. Het probleem van houtvergassing is de kwaliteit van de brandstof en daar zorgen die pellets voor een standaard kwaliteit.

Voor houtvergassing zou ik naar stukhout gaan of snippers uit nabijgelegen houtbronnen. Vreemderwijs is het volgens de huidige milieuwetgeving onmogelijk om mensen bv. aan te zetten om hun tuin vol te zetten met inheemse boomsoorten om dan gezamenlijk je hout extern te laten verwerken tot pellets om die dan te verkopen. Tuinen hebben wettelijk gezien geen houtproductiefunctie, dus kan het hout dat er geproduceerd wordt niet aangewend worden voor energieproductie.

Enfin, je kunt ook gewoon die boom als eigen brandhout gebruiken, dat kan natuurlijk wel.

Toon de Jong

(18)

Houtpellets worden gebruikt in een kort lopende CO2 cyclus, door deze als energiebron te vervangen door fossiele energiebronnen ga je CO2 toevoegen uit een lang lopende CO2 cyclus.
Als we de pellets niet verbranden maar laten rotten komt de CO2 ook vrij. Kortom gebruik deze energiebron voor verwarming en gebruik fossiele energiebronnen als grondstof voor andere cyclus.

Het transport van houtpellets uit oost naar west europa kost minder energie dan we denken. Op dit moment rijden vrachtauto's met lege containers van oost naar west europa. Bedenk ook dat we met de productie van houtpellets arbeidsplaatsen creeren in de productielanden.

Mark Smits

(19)

@Kris: een cyclus van 38 jaar is te verkiezen boven fossiele brandstoffen. Als ik de studies mag geloven, dan is een koolstofstock in een 'goed' beheerd productiebos niet lager dan een ongerept bos. Dat pleit natuurlijk niet voor het verder kappen van oerbos. Maar we zitten nu eenmaal met een flink areaal productiebos. De hamvraag waar het om gaat (in mijn ogen) is hoe pellet-productie concurreert met andere functies voor hout (bouwmateriaal).
@Roland: Mijn (vooronder)stelling is gebaseerd om mijn observatie dat de transitie in energie sloom gaat. Landen als Zweden gebruiken nu meer en meer biomassa (hout) voor electriciteitsproductie, wat dus blijkbaar werkt (en niet concurreert met voedselproductie). En niets nieuws onder de zon, sinds mensenheugenis is energie de belangrijkste functie van hout oogsten (nu nog steeds!). Nu is de uitdaging om daar op een ecologisch verantwoorde manier mee om te gaan (maar dat is een hele andere discussie).

Manneke Peace

(20)

Ik zou eerst en vooral mijn diepste dankbetuigingen willen uiten voor de vaak goed onderbouwde en genuanceerde informatie die op deze site terug te vinden is. In tegenstelling tot de vele andere uitwerpeselen in het media moeras, lijkt elk artikel hier gebaard om de maatschappij effectief iets bij te brengen. Ik zou er niettemin willen op wijzen dat valorizatie van biomassa een zeer complexe materie is, waar zelf de grootste specialisten ter zake vaak volledig de mist in gaan. Men moet dientengevolge zeer voorzichtig zijn met sloganeske beweringen als energetische valorizatie van steenkool is ten allen tijde beter dan hout met betrekking tot CO2- emissies. Een aantal energieproducenten zullen het graag horen of het nu waar is of niet. Ik zou dus toch graag wat extra informatie willen aanbrengen met het risico zelf in de mist te gaan, maar het thema is te belangrijk om het er niet op te wagen.

Het is waarschijnlijk zo dat de aanname van CO2-neutraliteit in de praktijk meestal niet geldt, omdat de biomassa niet afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen en/of het gaat om hout dat veel beter eerst als materiaal wordt gevaloriseerd, maar het beleid moet hier dan maar tegen optreden met bijvoorbeeld een Europees verbod op energetische valorizatie van niet duurzaam geproduceerde of als materiaal recycleerbare biomassa in plaats van te stellen dat steenkoolcentrales eigenlijk beter zijn voor het milieu. Uit de aangehaalde studie van 2011 blijkt ook dat de break even voor energetische valorizatie van sprokkelhout ligt op 16 jaar, wat nog altijd lang is maar toch al veel minder dan 38 jaar. Energetisch valorizeren van houtafval dat niet meer in aanmerking komt voor recyclage in bijvoorbeeld spaanplaten, zal wat CO2-emissies betreft zeer waarschijnlijk veel beter zijn dan energetisch valoriseren van steenkool. Het is mij ook niet direct duidelijk of de studie uit 2011 rekening heeft gehouden met het feit dat voor het opnemen van de emissies van steenkool niet alleen bestaande bossen moeten gevrijwaard blijven, maar er extra areaal moet bijkomen want dit zijn eigenlijk emissies van bossen die gedurende miljoenen jaren opgeslagen zijn geweest, zogenaamde lange cyclus CO2 emissies. Elektriciteitsproducenten gebruiken overigens zeker niet alleen houtpellets in hun centrales. In plaats van dure houtpellets (110 euro/ton), gebruiken zij voor meer dan helft de houtstof, koffiedik en olijfstof (waarschijnlijk gratis afgezien van de transportkost) [1]. Ondanks het feit dat zij dus ongevraagd ook 'milieuvriendelijke' afvalstoffen aanwenden, is het wel hallucinant dat elke Vlaming hiervoor waarschijnlijk diep in de buidel moet tasten, want de subsidietarieven van groenestroom zijn berekend op basis van de prijs voor houtpellets. Een studie van Itinera heeft onlangs berekend dat de oversubsidiëring van zonne-energie, Vlaanderen 5 tot 10 miljard euro gaat kosten [2]. Het zou best kunnen dat dit maar een fractie is van wat het biomassaverhaal ons gaat kosten. Benieuwd welke Waalse en Brusselse 'profiteurs' hier weer de rekening voor gaan gepresenteerd krijgen, maar dit is een andere discussie... Het ergste van al is echter dat het huidig beleid milieuvriendelijker gascentrales uit de markt prijst ten voordele van steenkoolcentrales al dan niet met gesubsidiëerde bijstook van biomassa [3] [4].

Vervolgens is er nog het begrijpelijk CO2-fetishisme. Klimaat is inderdaad een groot probleem en CO2-emissies zijn relatief makkelijk te berekenen, maar er zijn een heleboel andere emissies die zeker even schadelijk zijn en enkel via metingen kunnen vastgesteld worden en dan nog zeer sterk afhankelijk zijn van procescondities. Bij kleinschalige verbranding van vaste biomassa komen kankerverwekkende polyaromatische koolwaterstoffen (PAK's) en zelfs dioxines vrij [5]. Dit heeft zeker niet alleen te maken met de kwaliteit van het inputmateriaal, om dioxines te maken heb je bij wijze van spreken enkel koolstof, chloride en de juiste temperatuur en zuurstofgehalte nodig. Organisch materiaal zit uiteraard vol met koolstof, maar transport in planten wordt bijna uitsluitend verzekerd via osmotische drukken op basis van verschillen in ionenconcentraties van onder andere natrium en chloride ionen. Uiteraard is de verbranding van bepaalde plastics (PVC) of behandeld hout met chloorhoudende verf of lijm veel efficiënter in het produceren van dioxines, maar met gewoon snoeiafval gaat het ook [6]. Met aardgas daarentegen wordt het al veel moeilijker om een kankerverwekkend buurtfeestje te organiseren. Bovendien zal het in de nabije toekomst mogelijk zijn om overschotten aan hernieuwbare elektriciteit op te slaan als aardgas of een mengeling van aardgas en waterstofgas [7][8]. Vanuit gezondheidsoogpunt is het waarschijnlijk toch aan te raden vaste biomassa in gespecialiseerde middelgrote installaties met uitgebreide rookgasreiniging te verbranden voor elektriciteitsproductie in combinatie met een warmtenet, zogenaamde warmtekrachtkoppeling (WKK) zoals men er vandaag de dag in houtverwerkingsbedrijven kan terugvinden [9]. Terloops moet men ook beseffen dat elektriciteit veel waardevoller is dan warmte want je kan er heel wat meer verschillende dingen mee doen wat een lagere generatie-efficiëntie kan verantwoorden. Maar als we dat andere fetishisme kunnen laten varen, met name het gezondheidsfetishisme, dan kunnen we met houtkachels inderdaad een goede zaak doen: ze zijn goed voor het klimaat en mensen leven minder lang dus kunnen ze minder emissies genereren. In ruil voor wat levensjaren hebben ze hun leven lang gezellig van hun houtvuur kunnen genieten. Eigenaars van houtkachels doen er wel goed aan geregeld hun 'gasgestookte' buren te laten meegenieten.

Tot slot is er inderdaad nog het spanningsveld energetische valorisatie versus materiaalrecuperatie. Hier is het nog veel meer zo dan bij energetische valorizatie alleen, dat men in feite maar zinnige uitspraken kan doen over zeer specifieke gevallen [1]. Hout is inderdaad minder energie- en emissie-intensief dan bijvoorbeeld staal, maar met 1 kg staal kan je wel heel wat meer verschillende producten maken dan met evenveel hout. 1 kg hout is dus niet equivalent met 1 kg staal in veel gevallen en bijhorende emissies kunnen dus niet eenvoudigweg met elkaar vergeleken worden. Ondanks het feit dat materiaalrecyclage (en zeker hergebruik!) op basis van emissies in veel gevallen te verkiezen zal zijn boven energetische valorisatie, is het gebrek aan een 'omzettingstabel' voor verschillende materialen en toepassingen voorlopig problematisch om een degelijk beleid mee uit te stippelen. Het is mogelijks wel aan te raden om snel werk te maken van zo een tabel in plaats van energetische valorisatie te blijven (over)stimuleren.

Hopelijk is de verwarring nu niet nog groter, maar iemand (Mandelbrot?) zei ooit dat je eerst complexer moet gaan om uiteindelijk tot een eenvoudig resultaat te komen. Bij deze toch een mooie bijdrage bedunkt...

[1] http://www.milieurapport.be/Upload/Main/MiraData/MIRA-T/02_THEMAS/02_17/AFVA_O&O_03.PDF

[2] http://www.itinerainstitute.org/upl/1/default/doc/20121213ZonnepanelenNL.pdf

[3] https://docs.google.com/file/d/0B3pDFPdxjcXOVnFmc2ZnQy10Q1k/edit?usp=sharing

[4] http://www.itinerainstitute.org/upl/1/default/doc/20121114steenkoolNL.pdf

[5] http://www.lne.be/themas/luchtverontreiniging/informatie-studies/3gebouwenverwarming_eindrapport.pdf

[6] http://www.maldegem.be/milieudienst/brochure-sluikverbranden.pdf

[7] http://www.fraunhofer.de/en/press/research-news/2010/04/green-electricity-storage-gas.html

[8] http://www.ode.be/ode/publicaties/nieuwsbrief/14-windenergie/888-greenpeace-en-gasunie-maken-opslag-windenergie-mogelijk

[9] http://www.aspiravi.be/nl/biom_expl.aspx

R2D2

(21)

De drie redenen die u aanhaalt om elektricitietsproductie op basis van pellets af te wijzen kloppen niet. De eerste en de laatste reden zijn eveneens van toepassing op de pelletkachel. De tweede reden is een foute redenering. U stelt twee vormen van energie (warmte en elektriciteit) gelijk, dit is echter foutief. U kan dit beter als exergie uitdrukken.

Kris De Decker

(22)

@ R2D2: kan u zich iets minder summier uitdrukken, alstublieft? Wat bedoelt u met eerste en laatste reden?

Ik begrijp waar u heen wil met de laatste opmerking, maar ik ga niet akkoord. Exergie is een hol begrip als je ook niet het gebruik van de elektriciteit een waarde toekent (bv. is het gebruik van een smartphone belangrijker dan het verwarmen van een huis?).

Frans Fierens

(23)

Heel mooi artikel. Wel spijtig dat er alleen over de impact op klimaat (CO2) en niet over de impact op luchtkwaliteit (vooral fijn stof) wordt gefocust. Op deze site http://www.pscleanair.org/actions/woodstoves/choices.aspx vind je een mooie grafiek met de relatieve uitstoot van fijn stof voor verschillende verwarmingsbronnen (fig = http://www.pscleanair.org/images/chart_circles.gif Wat ook vergeten wordt zijn de "Black Carbon" (BC) emissies die met houtverbranding samengaan (minder door pelletstoven/boilers, maar zeker niet 0, en veel meer dan aardgas). De impact op klimaat van BC werd trouwens serieus onderschat. BC wordt nu beschouwd als de tweede belangrijkste component verantwoordelijk voor global warming. Zie
http://www.igbp.net/news/pressreleases/pressreleases/blackcarbonlargercauseofclimatechangethanpreviouslyassessed.5.4910f0f013c20ff8a5f8000152.html

Kris De Decker

(24)

@ Frans: een terechte opmerking, en dat punt werd al in een eerder artikel over pelletkachels aangehaald: http://www.lowtechmagazine.be/2007/11/pelletkachels.html

Wel ironisch dat het verwarmingselement dat het beste scoort in de grafiek voor fijn stof, van overheidswege wordt tegengewerkt: elektrische verwarming.

Black Carbon was me geheel onbekend.

Renaat

(25)

Die grafiek is dan ook weer redelijk bedrieglijk, omdat er enkel naar de lokale uitstoot wordt gekeken. De meeste elektriciteit wordt nog steeds opgewekt met fossiele brandstoffen (steeds meer en meer terug met kolen)en gezien het grote rendementsverlies in de hele cyclus, scoort elektrisch verwarmen in werkelijk helemaal niet zo goed.
Het is even grote onzin als stellen dat elektrische auto's geen vervuiling veroorzaken.

Kris De Decker

(26)

Renaat: uiteraard. Maar wel ironisch. Want elektrische auto's worden wel aangemoedigd door de overheid.

Frans Fierens

(27)

@Kris, elektrische verwarming is zoals een elektrische auto : zero local emissions maar alles hangt natuurlijk af van hoe die elekticiteit geproduceerd wordt. Als dat met steenkool is (of pellets :-), is het plaatje helemaal niet zo positief.

R2D2

(28)

@Kris De Decker

Bij deze een iets uitgebreidere uiteenzetting.

In het artikel wordt pelletgebruik voor residentiele verwarming goedgekeurd, maar voor elektriciteitsproductie niet. Drie redenen worden hiervoor aangehaald in het artikel:

1)Ten eerste worden houtpellets over steeds grotere afstanden vervoerd, wat een extra energiekost introduceert.
2) Ten tweede worden houtpellets ingezet voor elektriciteitsproductie in plaats van voor warmte, wat maar half zo efficiënt is.
3) Ten derde worden houtpellets steeds vaker uit verse, groene bossen gemaakt, en niet uit houtafval.

Ik ben niet akkoord met deze redenering.

De eerste en de derde redenen gelden zowel voor een kachel als voor een elektriciteitscentrale. Er is geen reden om aan te nemen dat pellets voor kachels uit 'duurzamere' bossen komen, of over minder grote afstand worden getransporteerd.

De tweede reden vergelijkt twee soorten energie met dezelfde maat, dit is compleet foutief en is ook een fout die vaak gemaakt wordt in de pers. Men kan nooit 2 energiefluxen (hier warmte uit een kachel en elektriciteit) vergelijken door de hoeveelheid energie met elkaar te gaan vergelijken (het aantal kWh of Joule). Hiervoor moet men gebruik maken van het concept exergie, gebaseerd op de tweede hoofdwet van de thermodynamica. Warmte heeft typisch een lage exergetische waarde (zeker op lage temperatuur, bv in residentiele verwarming). Elektriciteit heeft steeds een relatieve exergie van 1, dwz dat je deze volledig in nuttige energie kan omzetten.

Ik vind deze drie redenen dus niet correct en zie ook weinig andere redenen elektriciteitscentrales op pellets af te keuren.

Een mogelijke reden om hier tegen te zijn zou wel kunnen zijn dat producenten de vaak steenkoolcentrales 'bijstoken' met pellets. Hierdoor krijgen de producenten groenestroomcertificaten voor een deel van de geleverde energie en worden oude steenkoolcentrales terug rendabel.

Een reden om voor pelletgestookte centrales te zijn is dat ze in tegenstelling tot wind en zon wel inzetbaar zijn wanneer je wilt. Als je een 100% hernieuwbaar systeem wilt zijn ze dus zeer nuttig op de momenten dat er zon noch wind is, zeker wanneer je een IGCC gebruikt. Hydro kan hier ook voor worden aangewend, maar jammer genoeg hebben we in België geen echte hoogteverschillen.

Kris De Decker

(29)

@ R2D2

Dank voor de verduidelijking.

Je legt me een aantal woorden in de mond die ik nooit gezegd of geschreven heb.

1. Je schrijft: "In het artikel wordt pelletgebruik voor residentiele verwarming goedgekeurd, maar voor elektriciteitsproductie niet."

Het artikel is veel genuanceerder dan dat. Het enige wat ik zeg over pelletgebruik voor residentiële verwarming is dat er inderdaad CO2 wordt bespaard. Langs de andere kant stel ik dat pelletgebruik voor elektriciteitsproductie wel kan (tot op zekere hoogte, rekening houdend met de andere bezwaren) als ook de restwarmte wordt benut, zoals dat in Scandinavië gebeurt.

2. Je stelt dat ik elektriciteitsproductie door middel van pellets afkeur, en verwarming met pellets goedkeur, omwille van drie redenen.

Ook dat klopt niet. Het artikel vermeldt dat het transport op zich (één van de drie redenen die je vernoemt) geen obstakel vormt. De energiekost van het transport is relatief klein en heeft geen noemenswaardige invloed op de CO2-balans.

Verder schrijf je een hoop dingen waar ik het niet mee eens ben:

1. Je schrijft: "Er is geen reden om aan te nemen dat pellets voor kachels uit 'duurzamere' bossen komen, of over minder grote afstand worden getransporteerd."

Het is niet de vraag of de pellets uit duurzame of niet-duurzame bossen komen, of over welke afstand ze worden vervoerd. De vraag is of ze uit houtafval worden gemaakt, of niet. En nu de vraagstelling correct is geformuleerd, is er wel degelijk een goede reden om aan te nemen dat pellets voor residentiële kachels uit houtafval worden gemaakt, en die voor elektriciteitscentrales niet.

De hoeveelheid pellets die nodig is voor residentiële pelletkachels kan zonder problemen gemaakt worden uit het beschikbare houtafval van zagerijen (er is zelfs voldoende productie in België en Nederland). De hoeveelheid pellets nodig voor elektriciteitscentrales overtreft ruimschoots het aanbod van houtafval in zagerijen, en dus moeten er bossen voor worden omgehakt. Dat is nu net de kern van het probleem.

2. Je schrijft: "Men kan nooit 2 energiefluxen (hier warmte uit een kachel en elektriciteit) vergelijken door de hoeveelheid energie met elkaar te gaan vergelijken (het aantal kWh of Joule)."

Exergie, want daar doel je op, kan een nuttig begrip zijn. Maar in dit geval slaat het nergens op. Je houdt, zoals ik al schreef, namelijk geen rekening met de toepassing van de elektriciteit. Dat is makkelijk aan te tonen door te veronderstellen dat we met die door pellets opgewekte elektriciteit een elektrisch verwarmingstoestel zouden doen werken. Wat is in dat geval dan de meest nuttige toepassing volgens jou? De pelletkachel die de houtpellets rechtstreeks omzet in warmte, of de elektriciteitscentrale die pellets omzet in elektriciteit en die elektriciteit vervolgens omzet in warmte?

3. Je schrijft dat je weinig andere redenen ziet om elektriciteitscentrales op pellets af te keuren.

Ik zie daar een heel goede reden voor, bovenop de redenen die ik al genoemd hebt: pelletgestookte elektriciteitscentrales worden voorgesteld als een manier om de CO2-uitstoot te verlagen, terwijl ze de CO2-uitstoot net dreigen te verhogen. Dat geldt zowel voor centrales die op een mix van steenkool en biomassa draaien, als voor centrales die 100 procent op biomassa draaien.

4. Je schrijft: "Pelletgestookte centrales zijn in tegenstelling tot windturbines en zonnecentrales inzetbaar als je dat wil"

Klopt. Tenminste: zolang er genoeg bossen overblijven om pellets van te maken. Als alle Europese landen (laat staan de rest van de wereld) België en Nederland zouden volgen in hun enthousiasme voor pelletgestookte elektriciteitscentrales, dan zijn alle bossen op aarde binnen tien jaar weg. Pelletgestookte elektriciteitscentrales liggen vervolgens tenminste 40 jaar stil.

Jurgen

(30)

R2D2 heeft een punt met:
"De tweede reden vergelijkt twee soorten energie met dezelfde maat, dit is compleet foutief en is ook een fout die vaak gemaakt wordt in de pers. Men kan nooit 2 energiefluxen vergelijken door de hoeveelheid energie met elkaar te gaan vergelijken (het aantal kWh of Joule). Hiervoor moet men gebruik maken van het concept exergie, gebaseerd op de tweede hoofdwet van de thermodynamica."

Misschien kan dit wel eenvoudiger uitgelegd worden: als je de CO2 uitstoot van een kolencentrale wilt vergelijken met die van een bijna identieke pelletcentrale, dan kun je best de hoeveelheid benodigde brandstof en de hoeveelheid CO2 per kilogram brandstof als basis nemen.

Pellets bevatten ruwweg half zoveel energie per kilogram tov steenkool. Als de gegevens van Marcus "Bij Biomassa verbranding 0,6 kg per kg bij steenkool is dit 2,6 kg per kg." kloppen, dan heb je voor 1 kg input in de steenkoolcentrale 2,6 kg CO2, en voor het equivalent van 2 kg pellets 1,2 kg CO2. Dit is ook logisch: steenkool is bijna pure C, die veel CO2 vormt. Pellets bevatten veel koolwaterstoffen. De verbranding produceert een deel CO2 en een deel water.

Als we rekenen dat, voor dezelfde afstand, pellets transporteren dubbel zoveel gewicht vraagt per kWh inhoud, dan kunnen we tellen dat we 2,6/2 + 4,64 = 5,94 gigajoule per ton extra verliezen voor drogen en transport, of een 3de. We hebben 50% extra grondstof nodig om dit te compenseren. Dit resulteert in 50% meer CO2 uitstoot: 1,8 kg voor pellets t.o.v. 2,6 kg voor steenkool. Die 2,6 kg voor steenkool is trouwens een onderschatting: het kost ook energie om steenkool te delven, boven te halen, zuiveren... dus dat getal zal ook hoger liggen.

Pelletcentrales zijn dus (beperkt) gunstiger dan steenkoolcentrales voor CO2, en de CO2 bekomen uit pellets heeft een kortere cyclustijd. Indien verwarming de eindtoepassing is, dan is zowel een pelletkachel als een kolenkachel beter naar productie van CO2 per geproduceerde warmte. Pellets zijn wel meer geschikt dan steenkool om in een kachel proper te verbranden.

Wat mij betreft is het grootste probleem met de subsidieregeling dat deze het gebruik van onrendabele oude centrales aanmoedigt en zelfs oude onrendabele steenkoolcentrales langer helpt openhouden. Vooral dit laatste maakt de balans hoogstwaarschijnlijk negatief. Ondertussen kan men in steenkolcentrales/pelletcentrales rendementen van 40 tot 45% behalen i.p.v. 35%. Dit scheelt meer dan 20% in CO2 uitstoot.

Wat betreft de energie nodig voor het drogen: misschien moet men in het land van oorsprong een WKK bouwen: dan produceert men lokaal elektriciteit met lagere transportkosten, en kan men het totaalrendement van de centrale sterk opdrijven door de restwarmte te gebruiken om de pellets te drogen. Deze gaat anders in de praktijk toch vaak verloren. Dit zou de uitstoot misschien kunnen beperken tot 1,4 kg CO2 per 2 kg pellets.

Mvg,
Jurgen

Maggy Rond

(31)

"De meeste houtpellets komen in elektriciteitscentrales terecht, met als doel de uitstoot van CO2 te beperken. Maar terwijl een pelletkachel voordelig is vanuit dat oogpunt, is dat voor een elektriciteitscentrale op houtpellets minder evident. De kans dat zo'n centrale meer CO2 uitstoot dan een steenkoolcentrale, is reëel." Aldus de stelling uit de eerste alinea van het artikel.

Hoe ik ook zoek, en ik heb heus het hele artikel meermalen gelezen, en ook de reacties serieus bestudeerd, ik kan NIETS vinden dat die stelling uit de eerste alinea bekrachtigt.

Een steenkoolcentrale produceert 100% van de uitgestote CO2. Deze CO2 had voor het laatst tientallen tot honderden miljoenen jaren geleden deel uitgemaakt van de atmosfeer. We kunnen onze productiebossen ongekapt laten en rustig wachten tot een deel van de opgevangen CO2 weer fossiliseert tot iets wat ooit weer steenkool zal vormen, maar iedereen zal begrijpen dat dit niet de oplossing is voor de problemen waar we nu voor staan. Dus door kolencentrales uitgestoten CO2 wordt nieuw aan de atmosfeer toegevoegd, draagt bij aan de toename van het CO2 gehalte, dus aan het broeikaseffect en draagt niets bij aan enig CO2 reducerend effect elders.

Anderzijds, hoe efficiënt of inefficiënt hout ook verbrand wordt, zo lang het hout is uit duurzaam beheerde bossen, groeit er voor elke gram verbrand hout weer een gram vers hout. En dat is niet een proces waar we 38 jaar op hoeven te wachten, dat is een continu proces.

Als het duurzaam beheren van bossen wereldwijd op het gewenste peil is, zal het dus volcontinu evenveel CO2 opnemen als elders door verbranding van het hout of de afgeleide producten wordt uitgestoten. Op dit moment zijn er helaas nog plaatsen aan te wijzen waar het rooien van bos ware natuurrampen veroorzaakt. Maar er wordt ook op zeer grote schaal gewerkt aan de aanplant van nieuwe, wel duurzaam beheerste bossen. Welke van deze twee processen op dit moment de overhand heeft, durf ik niet te zeggen.

Hoe het ook zij, verbranding van hout, zelfs al zouden we er geen energie uit winnen, zit redelijk dicht in de buurt van een CO2 neutraal proces. De uitgestoten CO2 is ongeveer de door het groeiende hout opgenomen en gebonden CO2. Een totaal andere, veel gunstiger situatie dus dan bij centrales op fossiele brandstof.

Overigens, voor zover mijn beperkte kennis op dit gebied reikt, wordt in Nederland behoorlijk wat restwarmte gebruikt voor verwarming van woonhuizen en groentekassen. In die laatste wordt de groei ook nog eens gestimuleerd door extra CO2, afkomstig van centrales of andere industrie, in de kassen te blazen. Het broeikas effect is immers in de broeikas goed op zijn plek

Renaat

(32)

@ Maggy Rond,

je redenering zit op verschillende gebieden fout. Maar ik reken er (ook vanwege tijdgebrek) op dat Kris dat zelf beter kan uitleggen.

Om toch op één punt in te gaan. Het broeikaseffect dat CO2 veroorzaakt in de atmosfeer is niet vergelijkbaar met het effect van het verhogen van de CO2-concentratie in de glastuinbouw. In de glastuinbouw is de bedoeling niet om de temperatuur te verhogen (wat op die manier ook niet kan werken, want een broeikaseffect treedt pas echt op bij dikke lagen gas) maar enkel om de plantengroei te bevorderen via een hogere CO2-concentratie.

Kris De Decker

(33)

@ Maggie

Om je te antwoorden, zou ik hier in feite het hele artikel opnieuw als reactie moeten geven. Dus ik kan weinig anders zeggen dan: lees het alstublieft nog een keer, met een open geest.

De vraag naar pellets voor elektriciteitscentrales is zo groot dat al dat hout onmogelijk uit houtafval of uit duurzame bossen kan komen: er worden bossen voor omgehakt. Er is geen enkele garantie dat daarvoor nieuw bos in de plaats komt, en zelfs als dat gebeurt, duurt het een aantal decennia eer de hele operatie een netto CO2-besparing oplevert.

Kris De Decker

(34)

@ Maggie

Nog eens anders verwoord:

Als er bos wordt omgehakt dat anders gewoon zou zijn blijven staan (bijvoorbeeld omdat het natuurgebied is), dan gaat CO2 de lucht in die anders gewoon in dat bos zou zijn gebleven. Het is hetzelfde principe van steenkool of andere fossiele brandstoffen: die zouden we ook in de grond kunnen laten zitten, en dan is er geen CO2-uitstoot.

Dat maakt dat de op pellets draaiende elektriciteitscentrale op zijn minst evenveel CO2 uitstoot als een steenkoolcentrale. Bij de verbranding van pellets komt iets meer C02 vrij dan bij de verbranding van steenkool. Daarbij komt ook nog de CO2-uitstoot ten gevolge van de bodemverstoring, die mogelijk groter is dan die van de houtverbranding zelf.

De energie die nodig is om de pellets te transporteren en te produceren is vergelijkbaar met de energie die nodig is voor het produceren en transporteren van steenkool. Zelfs bosbranden hebben een equivalent met steenkool: wereldwijd staan grote ondergrondse reservoirs van steenkool in brand, sommige daarvan al decennia.

Het enige voordeel van pellets tegenover steenkool is dat de voorraad pellets sneller opnieuw kan aangroeien. Het duurt decennia in plaats van miljoenen jaren alvorens een nieuwe grondstof gevormd wordt. Maar die decennia zijn in het licht van de huidige klimaatproblematiek wel heel relevant.

roland

(35)

@Maggy Rond,

Terecht punt, duurzaam beheerde produktiebossen slaan (veel) meer CO2 op dan natuurbossen, dus per ha meer opgeslagen CO2. Zonnepanelen leveren in de winter nauwelijks stroom. Houtstook kan dan voor duurzame stroom zorgen, bij voorkeur met benutting van de bijbehorende warmte

De opmerking ".. verbranding van hout, zelfs al zouden we er geen energie uit winnen, zit redelijk dicht in de buurt van een CO2 neutraal proces" is onwaarschijnlijk. Kap, transport, aanplant, beheer e.d. van het produktiebos vergt energie en zorgt voor CO2 uitstoot.

Maggy Rond

(36)

@Kris:"Het enige voordeel van pellets tegenover steenkool is dat de voorraad pellets sneller opnieuw kan aangroeien."zeg jij, waarmee je luchtig over dat snelheidsverschil heenstapt. En de opname van CO2 door productiebossen negeer je gemakshalve volledig.

"De vraag naar pellets voor elektriciteitscentrales is zo groot dat al dat hout onmogelijk uit houtafval of uit duurzame bossen kan komen" zeg jij. Lees er eens de tussen industrie en Nederlandse overheid gesloten akkoorden en de rapporten van de Nederlandse overheid op na. Ongeveer 50% van de biomassa die in Nederland verstookt wordt in energiecentrales is al op Nederlandse bodem gegroeid. Een groot deel hiervan heeft al een tweede leven gehad, bijvoorbeeld bouwhout of pallets. Van de import komt ongeveer de helft uit gecertificeerde duurzame bosbouw. De "Green Deal Vaste Biomassa" moet ervoor zorg dragen dat "op termijn" 100% duurzaam zal zijn. Helaas kost dit soort ontwikkelingen tijd.

Ik ben opgegroeid in een tijd dat het woord "duurzaam" in de mond nemen betekende dat je een geitenwollensokkendragende hippie met het hoofd in de hasjwolken was. Inmiddels staat het bij elk weldenkend industrieel en politicus hoog op de agenda. Ja, een stapje hoger mag nog wel, maar we bewegen geleidelijk in de goede richting.

Kris De Decker

(37)

@ Maggie:

Heb je links naar die akkoorden en rapporten? Want de cijfers komen niet overeen met de cijfers uit mijn artikel.

@ Roland:

"Duurzaam beheerde produktiebossen slaan (veel) meer CO2 op dan natuurbossen".

Dat lijkt weinig waarschijnlijk als je de CO2-uitstoot van de bosbodem mee in rekening brengt. Maar vooral is er grote wetenschappelijke onzekerheid over de CO2-opslag van bossen versus bosbodems, en van natuurlijke bossen versus productiebossen. Er blijken grote verschillen te zijn tussen verschillende soorten bos, klimaat, etcetera. Algemene uitspraken zoals jij die doet, slaan dan ook nergens op.

roland

(38)

Dergelijke algemene uitspraken worden vaker gedaan zoals:

Voor het voeden van tien miljard mensen in 2050 is ongeveer 40 EJ/jaar aan voedsel nodig. De verwachting is dat de resterende hoeveelheid landbouwgrond, tezamen met resthout uit bossen en afvalstromen voldoende is voor een primair energie equivalent van 500 Ej/jaar. De totale geschatte biomassaproductie op aarde bedraagt ca. 3.000 – 4.000 EJ/jaar.

http://www.wbs.nl/system/files/energie_opties_voor_de_21ste_eeuw.pdf

Renaat

(39)

@ Maggy,

onderschat niet het fenomeen van greenwashing. Een te sterk geloof in wat de industrie verkondigd, in bepaalde labels en certificaten en in de prachtige verhalen van politici zou wel eens voor een koude douche kunnen zorgen.

De duurzaamheid die bij vele industriëlen en politici uit de mond komt is niet meer dan mooie praatjes die zelden onderbouwd worden door echte betrouwbare cijfergegevens. De vraag van Kris naar bronnen van jouw cijfergegevens is dan ook volkomen terecht.

Vergeet overigens ook niet dat productiebossen niet noodzakelijk natuurlijk oases zijn. Veel productiebossen zijn 'ecologische woestijnen' met bijzonder weinig biodiversiteit. M.a.w. een bos kan je niet planten. Men kan hooguit bomen planten die na vele decennia iets geven dat op een bos begint te lijken. Voor een echt bos zijn er eeuwen nodig.

roland

(40)

@Renaat,
Vergeleken met de 'ecologische woestijnen' bij voedselproduktie kennen productiebossen veel biodiversiteit mede door de decennia die groei vergt en gewasbeschermersgebruik bij voedselgewassen. Een echt bos mag van eeuwen legt per jaar weinig CO2 vast.

Zeker echte betrouwbare (cijfer)gegevens zijn, zelfs op sites die die indruk wekken, zeldzaam. Vaak worden cijfers gebruikt om indruk te wekken niet om te informeren.

Kris De Decker

(41)

Roland

Een eeuwenoud bos legt inderdaad weinig CO2 vast. Het punt is dat de koolstof die dat bos al die eeuwen uit de atmosfeer heeft gehaald, in de bodem wordt opgeslagen. Kap je dat eeuwenoud bos om, dan komt er dus een enorme hoeveelheid CO2 vrij uit de bodem.

Wat je uitspraak over de biodiversiteit van productiebossen betreft: ik raad je aan eens een wandeling te gaan maken in een natuurbos en in een productiebos. Je hebt inderdaad geen cijfers nodig om dat enorme verschil in biodiversiteit duidelijk te maken: ga gewoon kijken.

Renaat

(42)

@ Roland,

het ene productiebos is het andere niet. Maar de biodiversiteit en ecologische waarde van de meeste productiebossen stelt echt niet zoveel voor in vergelijking met niet-productiebossen. Zo is er veel minder (tot bijna geen) dood hout te vinden in productiebossen, nochtans een essentieel onderdeel van de ecologie van een bos.

suzanne

(43)

Ik vind het niet fair dat de pelletkachel in dit artikel wordt vergeleken met een hout-en tegelkachel en voorts als nadeel wordt genoemd dat de pelletkachel elektra verbruikt. Ik gebruik mijn pelletkachel in plaats van de cv-ketel (op gas), deze verbruikt ook elektra. Ik beschouw mijn pelletkachel nog steeds als een goed en goedkoop alternatief voor de cv ketel op aardgas
3000 branduren per seizoen voor een 10kw pelletkachel a 1 kilo per uur is ook niet reeel. Een pelletkachel brandt niet continue en zeker geen 24 uur per dag 125 dagen lang (=3000 uur)

Kris De Decker

(44)

Europa schat eigen biomassapotentieel te hoog in, blijkt uit twee recent studies: http://www.vilt.be/europa-schat-eigen-biomassapotentieel-te-hoog-in

"De Europese doelen voor groene energie nemen een loopje met de realiteit."

Uit een andere recente studie blijkt de luchtvervuiling van biomassacentrales spectaculair hoger is dan die van steenkoolcentrales: http://www.pfpi.net/wp-content/uploads/2014/04/PFPI-Biomass-is-the-New-Coal-April-2-2014.pdf

Dat is vooral het gevolg van lakse normen. Biomassacentrales moeten aan veel minder strenge normen voldoen dan steenkoolcentrales omdat het om "groene energie" gaat.

roland

(45)

@Kris,
De studie gaat over "the majority of the permits we reviewed also allowed burning waste wood, including construction and demolition debris"
Die horen in de afvalverbrander met de bijbehorende regelgeving.

- De studie ziet biomassa niet echt als duurzaam:
"Biomass power plants are a danger to the climate, emitting nearly 50% more CO2 per megawatt generated than coal. Emissions of CO2 from biomass burning can theoretically be offset over time, but such offsets take decades"

Invloed van de opdrachtgevers?

R. Rijs

(46)

Blijkbaar gaat iedereen hier vrolijk voorbij aan de roetuitstoot die pelletkachels veroorzaken. Nochtans draagt roet ook bij tot opwarming v h klimaat en is het zeer schadelijk voo de gezondheid. Degelijke pelletkachels kosten gauw 7.000 euro. Een goed geïsoleerde doorsnee woning verwarm je met minder dan 1.000 euro gas per jaar (incl. warm water woningen gebouwd met isolatie tussen 1993 en 2008). Het aanslepen van pellets, het opstapelen, de plaats die ketel en voorraad innemen en het hele gedoe met pellets bespaart je een paar honderd euro per jaar. Je moet wel gek zijn om dat rendabel te vinden. Overigens worden ook de pellets van Ecopower uit bomen gemaakt. Het duurt 40 - 50 jaar voor nieuwe bomen die uitstoot terug hebben opgeslagen. Pellets zorgen nu al voor een massale CO2 uitstoot die pas over vele decennia zal terug opgeslorpt zijn. Waanzin. Bovendien worden die bomen dan wéér gekapt. Pellets zorgen dus voor een CO2 boost in onze atmosfeer. Proficiat.

R. Rijs

(47)

Nog een probleem: gekapte bossen stellen de bodem bloot aan een grotere compostering waardoor meer methaan in de atmosfeer komt. Vooral na de kap van bossen op vochtige bodem (bijv. peat layers) is de methaanproductie groot. En methaan wordt door het IPCC van de VN beschouwt als 21 maal erger voor de opwarming dan CO2.

Ben vd Molen

(48)

@ R.Rijs. Even iets onderuit halen. Wat denk je dat je verstookt met aardgas. Juist; Methaangas. Aardgas is niets anders dan Methaangas. Dus volgens jou is aardgas 21 x vervuilender dan co2

Renaat

(49)

@ Ben vd Molen, het anti-pellets pleidooi van R. Rijs is mijn inziens wat eenzijdig maar bevat zeker een grond van waarheid. Als je hem (of haar) op zijn plaats wil zetten dan is het wel aangewezen dit met kennis van zaken te doen.

Methaangas is een krachtig broeikasgas en het vrijkomen van methaangas door ontbossing, veeteelt, het smelten van permafrost wordt wel degelijk beschouwd als een aanzienlijk probleem. Je vergelijking met aardgas slaagt in deze context nergens op. Aardgas bestaat inderdaad voor een groot deel uit methaan (beweren dat het methaan is, klopt echter niet), maar aardgas kan relatief efficiënt verbrand wordt met o.a. CO2-uitstoot tot gevolg. Die CO2 draagt natuurlijk ook bij tot de klimaatsverandering, maar het verbranden van aardgas is dus onvergelijkbaar met het vrijkomen van onverbrande methaan in de atmosfeer.

Controleer uw reactie

Voorbeeld van uw reactie

Dit is slechts een voorbeeld. Uw reactie is nog niet ingediend.

Bezig...
Uw reactie kon niet worden ingediend. Fout type:
Uw reactie werd opgeslagen. Reacties worden gemodereerd en zullen pas zichtbaar worden als ze door de auteur zijn goedgekeurd. Nog een reactie achterlaten

De letters en cijfers die u invulde kwamen niet overeen met de afbeelding. Probeer opnieuw.

Als laatste stap voor uw reactie wordt gepubliceerd, gelieve de letters en cijfers in te vullen die die u ziet in de afbeelding hieronder. Dit voorkomt dat automatische programma's reacties achterlaten.

Problemen met het lezen van deze afbeelding? Alternatief bekijken.

Bezig...

Laat een reactie achter

Reacties worden gemodereerd en worden pas zichtbaar als ze door de auteur zijn goedgekeurd.

Uw informatie

(Naam is verplicht. E-mail adres wordt niet getoond bij de reactie.)

Advertentie

  • Beslist

    Beslist.be is het grootste online winkelcentrum van België

Abonneer

De Hefboombijl