Het recht op 35 mobiele telefoons

Het opmerkelijk hoge energieverbruik van het mobiele
telefoonnetwerk is grotendeels te wijten aan de beperkte levensduur van de telefoons.

Deze week komen in Barcelona opnieuw meer dan 50.000 mensen
uit de hele wereld samen op het “Mobile World Congress”, de jaarlijkse hoogmis
van de mobiele telefonie. Ze vergapen er zich aan de nieuwste generatie
toestellen, die alweer is uitgerust met nieuwe functies, nieuwe mogelijkheden en nieuwe behuizingen. Maar die algemeen bejubelde innovatie heeft een donkere kant. Meer dan de helft van het energieverbruik van de mobiele
telefooninfrastructuur komt voor rekening van de productie van de telefoons.

——————————————————————————————————–

http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js

——————————————————————————————————–

De mobiele telefoon is een technologisch succesverhaal
zonder weerga. Goed vijftien jaar na de geboorte van het mobiele netwerk beschikt bijna de helft van de wereldbevolking (2,7
miljard mensen) over een draagbare telefoon. Dat wil niet zeggen dat er op die
tijd 2,7 miljard mobiele telefoons gefabriceerd werden – het zijn er veel meer. Alleen al in 2007 werden 1,16 miljard mobiele
telefoons verkocht, een groot deel daarvan vervangingsaankopen. Volgens de
verwachtingen zullen er in het jaar 2010 anderhalf miljard mobieltjes worden verkocht – en het
moet gezegd dat de mobiele telefoon tot nu toe alle eerdere verwachtingen
heeft overtroffen.

Camera, kleurenscherm, GPS en internet

Een mobiele telefoon kan in principe tien jaar of langer
gebruikt worden. Maar er zijn tientallen redenen om het toestel vroegtijdig te
vervangen. Aanvankelijk werden mobieltjes omgewisseld omdat ze steeds kleiner
en lichter werden, wat de draagbaarheid ten goede komt. Vervolgens kwam de gsm
met ingebouwde camera opzetten, vergezeld van een kleurenscherm. Die camera’s
worden nu elk jaar beter, opnieuw een reden om
regelmatig een nieuw toestel te kopen. Ondertussen nam het geheugen van de apparaten toe, werd het scherm groter en kwamen er telefoons op de markt met een uitklapbaar toestenbord om makkelijker te sms’en. Vervolgens was
het de beurt aan toestellen met een ingebouwde mp3-speler.

——————————————————————————————————–

“500 minuten bellen komt overeen met 200 kilometer autorijden”

——————————————————————————————————–

De recentste verbeteringen
zijn telefoons met een aanraakscherm, telefoons met een ingebouwd GPS en telefoons met internettoegang.
Vooral die laatste toepassing wordt (in combinatie met het snellere
UMTS-netwerk) gezien als de belofte voor de nabije toekomst: nog even en we
gaan met z’n allen emails versturen, internetten, muziek downloaden, televisie
kijken en online spelletjes spelen via onze draagbare telefoon. Los van al die
technologische verbeteringen is de gsm ook een mode-object en een
statussymbool – op zich al voldoende reden om het toestel regelmatig
te vervangen. Het gevolg van dat alles is dat een gsm gemiddeld genomen nog geen twee jaar meegaat. Meestal wordt het toestel vervangen als de batterij het begeeft.

Energieverbruik van de fabricage

Dat betekent dat een mens tijdens zijn of haar leven zo’n 35
mobiele telefoons zal kopen. Voor het milieu weegt de productie
van al die toestellen veel zwaarder door dan het energieverbruik van de telefoon
zelf. Uit een levenscyclusanalyse in opdracht van Nokia, blijkt dat 70 procent van het totale energieverbruik van een mobiele telefoon het gevolg
is van de productie: de ontginning van de grondstoffen, de fabricage van de
componenten, het in elkaar zetten van het toestel en het transport van zowel
grondstoffen, componenten als afgewerkte producten. Het opladen van de telefoon
door de consument is goed voor slechts 30 procent van het energieverbruik.

De hoeveelheid
energie is bovendien niet gering: een mobiele telefoon is goed voor een
gemiddeld energieverbruik van 260 Megajoule (MJ), waarvan zo’n 180 MJ voor de productie en
80 MJ voor het gebruik. Met 260 MJ kan je 1.200 gloeilampen van 60 watt een uur laten branden. Vermenigvuldig dat met 35 (het aantal telefoons per mensenleven) en vervolgens met 2,7 miljard (het aantal mensen dat zich momenteel een mobieltje kan veroorloven) en het wordt duidelijk dat de vooruitgang een prijs heeft. Bovendien wordt ook meer dan 90 procent van het afval
geproduceerd tijdens de productiefase.

Vaste telefoontoestellen verbruiken veel minder elektriciteit en gaan veel langer mee dan mobiele telefoons – dat was althans zo tot voor de komst
van de gsm, want sindsdien zijn ook vele vaste telefoons draagbare, aan de mode
onderhevige toestellen geworden.

Energieverbruik van het netwerk

Daarbij komt nog dat een mobiele telefooninfrastructuur meer
energie verbruikt dan een vast telefoonnetwerk. Volgens een Zwitsers onderzoek uit
december 2004 blijkt dat het doorsturen van informatie bijna 3 keer meer energie kost over een mobiel netwerk dan over een vast netwerk. De overschakeling van GSM naar netwerken van de derde generatie (zoals UMTS) zal het energieverbruik nog verder de hoogte instuwen. Er zijn 50 procent meer zendmasten voor nodig en die verbruiken 4 keer zoveel energie.

Door de
veel snellere gegevensoverdracht is het UMTS-netwerk op zich nochtans energie-efficiënter. Het overbrengen van 1 gigabit
informatie (ongeveer 500 minuten bellen) via het GSM-netwerk komt volgens de Zwitserse onderzoekers overeen met het
energieverbruik van 220 kilometer autorijden, voor het UMTS-netwerk is dat
‘slechts’ 150 kilometer autorijden.

Maar omdat het UMTS-netwerk allerlei nieuwe
toepassingen mogelijk maakt (zoals het doorsturen van muziek en film) zal de
gegevensoverdracht per gebruiker gevoelig toenemen. De wetenschappers berekenden dat het UMTS-netwerk uiteindelijk 2,4 keer meer energie zal vragen dan het
GSM-netwerk.

Levensduur verlengen

Maar ook als het energieverbruik van het hele telefoonnetwerk in
rekening wordt gebracht, blijft het verbruik ten gevolge van de
productie van de telefoons doorslaggevend (ongeveer 50 procent). Er zijn veel
meer telefoons dan zendstations en bovendien gaat die netwerkapparatuur
gemiddeld 8 keer langer mee.

De onderzoekers besluiten dat
het verlengen van de levensduur van mobiele telefoons van 1 tot 4 jaar de
ecologische impact van de totale telefoon-infrastructuur met 40 procent zou doen
dalen. Volgens de Zwitsers is het opladen van een mobieltje goed voor slechts 5 tot 15 procent van het totale energieverbruik.

De (weinige) milieu-inspanningen van de fabrikanten zijn vooral
gericht op het verminderen van het energieverbruik tijdens het gebruik. Maar om het energieverbruik van het
telefoonnetwerk enigszins binnen de perken te houden, is het vele malen
doeltreffender om de levensduur van de toestellen te verlengen.

Bovendien wordt de toenemende
energie-efficiëntie steeds weer teniet gedaan door extra toepassingen. Zelfs
mobiele telefoons die worden aangedreven door een zonnepaneel of door aan een
hendeltje te draaien, veranderen weinig aan de schade die de technologie
aanricht. Ook beter recycleerbare toestellen doen dat niet, omdat zoals vermeld 90 procent
van het afval vrijkomt bij de productie. De (weliswaar enorme) berg
elektroschroot is dus maar het topje van de ijsberg.

Wie als consument een
duurzame keuze wil maken, kiest er dus voor om zijn toestel zo lang mogelijk te
gebruiken, en af te zien van alle nieuwe snufjes. Een boodschap die je niet zal
horen op het Mobile World Congress in Barcelona.

——————————————————————————————————–
Lees meer :