Lowtech Magazine

Televisie verovert het landschap: de opmars van het digitale billboard

Nu televisies in de huiskamer niet nog groter kunnen worden, duikt de breedbeeldtelevisie op in het landschap. Digitale reclameborden zijn een buitenkans voor adverteerders en reclameverkopers. De LED-schermen tonen geanimeerde advertenties die geen enkele consument kan negeren, wegzappen of uitschakelen. Digitale billboards hebben schermafmetingen tot 100 vierkante meter, soms meer. Het energieverbruik is even spectaculair, ondanks (of dankzij?) het gebruik van energie-efficiënte technologie.

Duizend jaar fossiele brandstoffen: de vergeten geschiedenis van turf en steenkool

De geschiedenis van energie wordt meestal als volgt samengevat: van de Oudheid tot het begin van de Industriële Revolutie maakte de mens gebruik van biomassa, zon, wind en menselijke en dierlijke arbeid. Vervolgens werden al deze hernieuwbare energiebronnen vervangen door fossiele brandstoffen: eerst steenkool, daarna olie en gas.

Hoewel deze historische samenvatting globaal genomen correct is, waren er een aantal niet te verwaarlozen uitzonderingen. Het succes van zowat alle economisch belangrijke naties in West-Europa tijdens het laatste millenium - Vlaanderen, Nederland, Engeland - was gebouwd op een massal gebruik van fossiele brandstoffen zoals turf en steenkool.

Leven zonder koel- en vrieskast (1): maak een zonnedroger voor de tuin of het balkon

Wie het elektriciteitsverbruik fors omlaag wil krijgen, stoot uiteindelijk op de problemen die koelkast en vrieskast heten. Zelfs nieuwe en zuinige modellen verbruiken samen al gauw 1 kWh per dag. Gelukkig bestaan er heel wat alternatieven voor deze meestal als onmisbaar beschouwde modern apparaten.

In een eerste artikel verkennen we de zonnedroger, waarmee kruiden, groenten, fruit, vlees en vis een door de zon aangedreven bewaarproces ondergaan. Een zonnedroger wordt in warme landen al gauw te heet, wat betekent dat het apparaat ook bij ons goed functioneert. Lucas Brouns leerde er eentje bouwen en doet in deze gastbijdrage verslag van zijn ervaringen - bouwplannen inbegrepen. Het artikel verscheen eerder in het tijdschrift "Seizoenen".

Energie in 2030 - boekvoorstelling en symposium

Eens je gewend bent aan het snelle medium dat het internet is (artikel af? publiceren!) stelt het eeuwenoude medium "boek" het geduld ten zeerste op de proef. Maar nu is het eindelijk zo ver: op 12 oktober stelt het Rathenau Instituut "Energie in 2030 - maatschappelijke keuzes van nu" voor, een boek waaraan ondergetekende heeft meegewerkt. Er is bijna twee jaar aan geschreven en geschaafd.

De boekvoorstelling is gekoppeld aan een symposium en een debat in Den Haag, waar ook lezers van Lowtech Magazine van harte welkom zijn. De toegang is gratis en wie zich voor 16 september registreert, krijgt het boek (ter waarde van 59 euro) daar gratis mee naar huis.

De sprekers en thema's van het symposium vind je in het programma. Ik neem zelf mee deel aan het debat en spreek over energie-efficiëntie en energieverbruik.

Een hightech keuken zonder elektriciteit

Elektrische keukenapparaten hebben een beperkte levensduur, wat een constante stroom aan afval met zich meebrengt. Bovendien moeten er steeds nieuwe apparaten worden gefabriceerd, wat veel energie en grondstoffen kost. Daarbij komt nog het elektriciteitsverbruik tijdens de bediening, en de herrie die de toestellen produceren.

Het kan ook anders, zo bewijst het met de voet aangedreven keukeneiland van de Duitse ontwerper Christoph Thetard. Ontworpen om generaties lang mee te gaan, bespaart deze machine energie en grondstoffen en houdt ze elektrisch en plastic afval van de stortplaatsen weg. Bovendien kost het aandrijven van de keukenapparaten dankzij een ingenieus mechanisme nauwelijks inspanning.

Moeten we energie rantsoeneren?

Zolang de vraag naar energie blijft stijgen, zetten energie-efficiënte producten en hernieuwbare energiebronnen geen zoden aan de dijk.

Hogere energieprijzen kunnen het verbruik van fossiele brandstoffen terugschroeven, maar dat zou vooral de minst bedeelden treffen.

Een socialer alternatief is een rantsoenering van energie. Wie zuinig is met energie, kan er zelfs een aardige cent mee verdienen. Een groep Britse parlementsleden wil het systeem zo snel mogelijk invoeren.

Liggen er straks nucleaire vrachtschepen in de havens van Antwerpen en Rotterdam?

Wie hoopt op een terugkeer van het zeilschip mag die droom weer opbergen. Het vrachtschip van de toekomst vaart op kernenergie. Net als een zeilschip produceert een nucleair schip geen luchtvervuiling, CO2 of lawaai. Maar het is niet afhankelijk van de wind, het kan veel sneller varen en het heeft een veel grotere laadcapaciteit. Een aantal invloedrijke bedrijven en instanties brengt met gedetailleerde studies het nucleaire vrachtschip weer onder de aandacht. Commerciële schepen op kernenergie worden al 60 jaar lang beloofd, maar nu lijkt de tijd er eindelijk rijp voor te zijn.

Opzichtige advertenties stuwen energieverbruik computer fors de hoogte in

Veel online media pakken tegenwoordig uit met opvallende advertenties: om aandacht schreeuwende, bewegende beelden, die soms ook nog eens over je hele scherm uitrollen als je er per ongeluk met je muiswijzer over zoeft. Dit soort publiciteit is niet alleen irritant voor de bezoekers. Uit tests blijkt dat de advertenties het energieverbruik van de computer met maar liefst 50 procent kunnen verhogen. Gelukkig kan de gebruiker zijn of haar internetbrowser zo instellen dat de advertenties worden geblokkeerd (illustratie hierboven), zonder daarom andere toepassingen zoals video en animaties onmogelijk te maken. Bijkomend voordeel is dat webpagina's vervolgens ook veel sneller kunnen worden gedownload.

Europeanen vervuilen vooral in het buitenland

Het energieverbruik en de CO2-uitstoot van een land worden berekend op basis van wat er in dat land geproduceerd wordt. Twee Amerikaanse onderzoekers publiceerden deze week een onderzoek waarin de CO2-emissies worden berekend op basis van wat er in een bepaald land geconsumeerd wordt. Dat levert weinig flatterende resultaten op voor landen zoals België en Nederland. De CO2-uitstoot per hoofd van de bevolking stijgt van iets meer dan 11 ton naar 14 ton (Nederland) en 16 ton (België) per jaar.

Hoe duurzaam leeft de stadsbewoner?

Wonen in de stad wordt als duurzamer beschouwd dan wonen op het platteland, onder meer omwille van het efficiëntere verplaatsingspatroon. Deels ten onrechte, stelt Kobe Boussauw, onderzoeker aan de Vakgroep Geografie van de Universiteit Gent, in deze gastbijdrage. Stedelingen nemen vaker het vliegtuig dan plattelandsbewoners, wat hun ecologische voetafdruk een stuk groter maakt dan gedacht. Zijn analyse maakt nog maar eens duidelijk hoe ingewikkeld de milieuproblematiek in elkaar zit.