Elektrische keukenapparaten hebben een beperkte levensduur, wat een constante stroom aan afval met zich meebrengt. Bovendien moeten er steeds nieuwe apparaten worden gefabriceerd, wat veel energie en grondstoffen kost. Daarbij komt nog het elektriciteitsverbruik tijdens de bediening, en de herrie die de toestellen produceren.
Het kan ook anders, zo bewijst het met de voet aangedreven keukeneiland van de Duitse ontwerper Christoph Thetard. Ontworpen om generaties lang mee te gaan, bespaart deze machine energie en grondstoffen en houdt ze elektrisch en plastic afval van de stortplaatsen weg. Bovendien kost het aandrijven van de keukenapparaten dankzij een ingenieus mechanisme nauwelijks inspanning.
——————————————————————————————————–
|
// http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js // http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js |
——————————————————————————————————–
Hoewel een energiefiets met een mechanische krachtoverbrenging geschikt kan zijn voor het aandrijven van keukentoestellen zoals een mixer of een koffiemolen, is het relatief grote vermogen van een pedaalaangedreven machine meestal niet nodig voor huishoudelijk gebruik. De hoeveelheid te bewerken voedsel is doorgaans beperkt. Bovendien heeft lang niet iedereen de ruimte om een energiefiets naast het fornuis te plaatsen.
Een groot aantal keukentoestellen zou gewoon met de hand kunnen worden aangedreven – de mechanische appelschiller is daarvan een spectaculair voorbeeld. Voor apparaten die net iets meer kracht vereisen, biedt een compactere variant van het fietsmechanisme een oplossing: een enkele pedaal, die met de voet op en neer wordt geduwd.
Meer bewegingsvrijheid
Een bijkomend voordeel tegenover een met de hand bediend mechanisme is dat dit systeem beide handen vrij laat. Bovendien biedt de enkele pedaal de bediener van de machine meer bewegingsvrijheid dan in het geval van een fietsmechanisme – er is geen zitje nodig.
Dit mechanisme is veel ouder dan dat van twee in het rond draaiende pedalen. De Chinezen gebruikten het duizend jaar geleden al voor het aandrijven van waterpompen, textielmachines en houtzagen. Ook in de westerse wereld werd de enkele pedaal in de late middeleeuwen ingezet voor het bedienen van spinnewielen en draaibanken. Op het einde van de negentiende eeuw werden de toepassingen van de enkele pedaal uitgebreid. De naaimachine is daarvan het bekendste voorbeeld, maar het mechanisme werd ook toegepast op allerlei industriële machines.
Keukeneiland zonder elektriciteit
De Duitse ontwerper Christoph Thetard haalde de vergeten technologie weer van stal voor zijn eindproject aan de befaamde Bauhaus-Universität in Weimar, Duitsland. Zijn mechanische keukeneiland, de R2B2, combineert een oud concept met moderne kennis en materialen. Het resultaat is een keukenmachine die geen elektriciteit verbruikt en generaties lang kan meegaan.
De R2B2 bestaat uit een met de voet aangedreven vliegwiel dat voor kortstondige energieopslag zorgt. Daardoor kan de bediener van de machine (net zoals bij de Human Powered Flywheel Motor uit het artikel over mechanische energiefietsen) met een kleine krachtinspanning een relatief groot vermogen leveren: tot 350 watt mechanische energie. Het toerental van het vliegwiel kan oplopen tot 400 toeren per minuut. Dankzij drie mechanische versnellingen kan het toerental in de keukenapparaten zelf tot 10.000 toeren per minuut bedragen.
Mixer, koffiemolen en keukenrobot
Het mechanische keukeneiland kan drie vaak gebruikte keukentoestellen doen werken: een mixer, een koffiemolen en een keukenrobot (die over verschillende opzetstukken beschikt). Zoals de foto’s laten zien, kunnen de keukentoestellen op een bepaalde plaats in het werkblad worden vastgeklikt, zodat de energie van het vliegwiel kan worden overgebracht naar het apparaat.
Zowel het aandrijfmechanisme als de keukentoestellen bevinden zich in een houten meubel dat ook dienst doet als werkblad en opbergruimte. De ontwerper liet één zijde van het meubelstuk open, zodat het vliegwiel en het aantrapmechanisme goed zichtbaar zijn.
Geen lawaai
De ecologische voordelen van het ontwerp zijn groot: geen energieverbruik bij de bediening, maar vooral ook een grote besparing van grondstoffen en energie bij de productie, alsook het voorkomen van afval. Daarnaast biedt de mechanische keukenmachine ook het niet te onderschatten voordeel van een veel stillere werking. In elektrische uitvoering maken deze drie apparaten een enorme herrie.
De R2B2 is helaas niet te koop. Hopelijk komt daar verandering in en zien we dit soort apparaten op de markt verschijnen in de nabije toekomst. In tussentijd kan je natuurlijk zelf een pedaalaangedreven keukenrobot proberen bouwen. Het principe is vrijwel identiek aan dat van een energiefiets, waarvoor je hier een overzicht van bouwplannen vindt.
Kris De Decker. Dank aan Colin Bruens.
|
// http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js |
Verwante artikels:
- Koken zonder vuur: het isolatiefornuis
- De vergeten toekomst van de fietsmachine
- Hoe milieuvriendelijk is de energiefiets?
- Fiets met trapondersteuning gebruikt vliegwiel in plaats van batterij
- Het Museum voor de oudere technieken: handwerktuigen
- Handboren en manuele boormachines: waar zijn ze gebleven?
- Vrachtwagens met trappers: een nieuwe generatie vrachtfietsen
- Energie uit de kraan: de watermotor
www.lowtechmagazine.be 
Plaats een reactie