Lowtech Magazine

Rechtzetting: "Windenergie kan slechts 6 procent van wereldwijde energieverbruik leveren"

Lezer Len Blokken wijst op een (waarschijnlijke) fout in het onderzoek dat de basis vormt voor de conclusies van het eergisteren gepubliceerde artikel "Windenergie kan slechts 6 procent van wereldwijde energieverbruik leveren". Ten gevolge daarvan is het bewuste artikel herschreven. De originele tekst werd voor de volledigheid hier geparkeerd.

Het goede nieuws is dat het globale potentieel van windenergie wellicht een stuk groter is dan het artikel liet uitschijnen - al blijft het ver onder de optimistische schattingen die nu worden gehanteerd (18 tot 34 TW in plaats van 72 TW voor windenergie op land).

Het slechte nieuws is dat het benutten van die volledige capaciteit aan windenergie een even grote invloed op het klimaat zou hebben als de verbranding van fossiele brandstoffen. En dus blijkt het besluit van de eerste versie van de tekst uiteindelijk dan toch te kloppen, zij het omwille van een andere reden. Reacties zijn welkom op de herschreven versie van het artikel.

Windenergie kan slechts fractie van wereldwijde energieverbruik leveren

Er is geen gebrek aan ambitieuze plannen voor de grootschalige inzet van windturbines. In eerdere artikels hebben we daar al een aantal vraagtekens bij geplaatst. 

Een van de problemen is dat windturbines en windparken wind "stelen" van elkaar, met het gevolg dat ze veel verder uit elkaar zouden moeten worden geplaatst dan in die grootse plannen het geval is. Volgens recente onderzoeken speelt dat probleem nog veel meer op globaal niveau.

De berekeningen betreffende het globale potentieel van windenergie zijn grondig fout, omdat ze geen rekening houden met het feit dat de energie die de eerste windturbine uit de lucht haalt, niet meer door de tweede windturbine kan worden gebruikt. Gebeurt dat wel, dan blijkt het potentieel van windenergie wereldwijd veel kleiner: hoogstens een kwart tot de helft van wat tot nu toe als haalbaar werd beschouwd. Maar zelfs die hoeveelheid energie kunnen we niet oogsten omdat we het klimaat grondig zouden verstoren.

Hernieuwbare energie op grote schaal is een illusie: er is een tekort aan grondstoffen

Een grootschalige introductie van hernieuwbare energie en elektrische auto's botst op een fundamenteel bezwaar: een tekort aan energie en andere grondstoffen om de gewenste infrastructuur uit te bouwen.

André Diederen, onderzoeker aan het Nederlandse TNO, sloopt in zijn zopas verschenen boek "Global Resource Depletion" de heilige huisjes van de ecotech-optimisten. Maar hij geeft ook hoop.

Hoeveel olie kost de productie van olie?

Het ontginnen van olie (en andere fossiele brandstoffen) kost steeds meer energie. Als die trend zich doorzet, zal er over 20 tot 30 jaar één vat olie nodig zijn om één vat olie op te halen. Olie kan dan niet langer als een energiebron worden beschouwd, ook al zit er nog een enorme voorraad in de grond. Het gestaag dalende energetische rendement van de ontginning van fossiele brandstoffen is ook slecht nieuws voor zonnepanelen, windturbines en kerncentrales.

Oorlog om windenergie?

Nieuw onderzoek wijst uit dat de "schaduw" van een grote verzameling windturbines veel groter is dan gedacht. Windturbines en windparken "stelen" wind van elkaar. Vlak achter een offshore windpark is de windsnelheid maar liefst 40 procent lager dan vlak ervoor en het vraagt honderden kilometers eer de wind weer op hetzelfde niveau zit. De Nederlandse onderzoeker Arno Brand wijst erop dat windmolenparken te dicht op elkaar worden gebouwd en waarschuwt bovendien voor internationale conflicten. Moet het eeuwenoude "windrecht", dat molenaars in de Middeleeuwen een garantie bood op wind, opnieuw van stal worden gehaald? (foto)

De microwindturbines van de toekomst?

Een Afrikaanse tiener slaagt waar tot nu toe elke westerse fabrikant is in gefaald: het bouwen van een microwindturbine die meer energie oplevert dan de productie ervan kost. Vrijwel gratis bovendien, want helemaal gemaakt uit schroot en andere afvalmaterialen.

Bijna 40 kleine windturbines getest

Voor wie nog niet overtuigd is van de zinloosheid van kleine windturbines in een stedelijke omgeving: hieronder de gedetailleerde resultaten van twee recente praktijktests in Nederland en in het Verenigd Koninkrijk. Beide tests vullen elkaar door een verschillende aanpak zeer goed aan, en laten overtuigend zien dat kleine turbines in bijna alle gevallen zowel vanuit financieel als ecologisch oogpunt een zeer slecht idee zijn. De toekomst is aan zonne-energie en grote windturbines.

De Energy Ball: veel geld voor weinig energie

Een kleine windmolen op je dak of in je tuin is een aantrekkelijk idee. Maar microwindturbines leveren nauwelijks elektriciteit op.

Stijgende elektriciteitsprijzen en winstbejag van energieleveranciers doen steeds meer mensen besluiten om zelf hun elektriciteit op te wekken, via zonnepanelen of microwindturbines. De aankoop van zonnepanelen wordt door de overheid gestimuleerd, maar het gebruik van particuliere windmolens wordt ontmoedigd.

Uit bezorgdheid voor visuele hinder en geluidshinder wordt vrijwel nooit een bouwvergunning uitgereikt voor een microwindturbine. Die terughoudendheid is een goede zaak, zij het om een andere reden. De machines zijn peperduur en leveren amper genoeg energie op om een gloeilamp te doen branden.

Kitesurfen voor Electrabel

Volgens het Italiaanse bedrijf KiteGen kan een verzameling automatisch bestuurde vliegers evenveel energie leveren als een kerncentrale.

De vlieger is al duizenden jaren oud, maar vond recent enkele nieuwe, opmerkelijke toepassingen. Het begon in de watersport: veel windsurfers werden kitesurfers, omdat deze sport spectaculairder is en omdat er minder wind voor nodig is. Het Duitse bedrijf SkySails toonde vervolgens dat een soortgelijke kleine vlieger ook een groot schip kan aandrijven. KiteGen zet nu exact dezelfde techniek in op land: een vlieger als alternatief voor een windmolen. Volgens de Italiaanse ingenieurs valt er alleen al in het verboden gebied voor vliegtuigen boven een kerncentrale 1 gigawatt energie te oogsten – evenveel als een kerncentrale produceert.

Zwevende windmolens: energie uit de wolken

Op grote hoogte blaast de wind krachtiger en gelijkmatiger als laag bij de grond. Sommige bedrijven zien daar een mogelijkheid in voor het opwekken van goedkope, duurzame energie.

Het belangrijkste nadeel van windenergie is dat het niet altijd (voldoende) waait. Windmolens draaien in Europa slechts een kwart van de tijd op hun maximale vermogen. Dat maakt wind weinig betrouwbaar als energiebron: je hebt altijd klassieke elektriciteitscentrales nodig als reserve. Maar hoe hoger je gaat, hoe beter de windomstandigheden worden. Vliegende windturbines, die de opgewekte elektriciteit via een kabel naar de aarde sturen, kunnen in principe veel meer windkracht oogsten.