Lowtech Magazine

Windenergie kan slechts fractie van wereldwijde energieverbruik leveren

Er is geen gebrek aan ambitieuze plannen voor de grootschalige inzet van windturbines. In eerdere artikels hebben we daar al een aantal vraagtekens bij geplaatst. 

Een van de problemen is dat windturbines en windparken wind "stelen" van elkaar, met het gevolg dat ze veel verder uit elkaar zouden moeten worden geplaatst dan in die grootse plannen het geval is. Volgens recente onderzoeken speelt dat probleem nog veel meer op globaal niveau.

De berekeningen betreffende het globale potentieel van windenergie zijn grondig fout, omdat ze geen rekening houden met het feit dat de energie die de eerste windturbine uit de lucht haalt, niet meer door de tweede windturbine kan worden gebruikt. Gebeurt dat wel, dan blijkt het potentieel van windenergie wereldwijd veel kleiner: hoogstens een kwart tot de helft van wat tot nu toe als haalbaar werd beschouwd. Maar zelfs die hoeveelheid energie kunnen we niet oogsten omdat we het klimaat grondig zouden verstoren.

Fiets met trapondersteuning gebruikt vliegwiel in plaats van batterij

Een fiets met elektrische trapondersteuning zou ervoor kunnen zorgen dat meer mensen besluiten hun auto voortaan te laten staan. Dat geldt met name voor wie een heuvelachtig parcours aflegt en/of liever niet bezweet op het werk aankomt.

Enige probleem is de batterij. De productie ervan kost aardig wat energie en milieuvervuiling. Bovendien moet ze regelmatig vervangen worden, wat de kosten flink opdrijft. De 22-jarige student Maxwell von Stein bouwde een alternatief dat die nadelen niet heeft: een fiets met een vliegwiel in plaats van een batterij.

Open source energieproductie: de Solar Fire P32

De kapitaalkosten van thermische zonnecentrales dalen snel als gevolg van een aantal recente innovaties gericht op het vereenvoudigen van de technologie. Het spectaculairste voorbeeld is de Solar Fire P32, een zonnecollector die in in 2010 werd ontwikkeld door de Franse NGO "The Solar Fire Project". Het is een open source ontwerp - de plannen zijn gratis te downloaden en iedereen mag de machine nabouwen - maar de zonnecentrale is ook te koop voor 7.500 dollar - de prijs van een kleine windturbine.

Draait de industrie straks op geconcentreerd zonlicht?

De discussie over hernieuwbare energie is vrijwel volledig gericht op de productie van elektriciteit. Maar de energie die we het meest nodig hebben, is warmte. Om industriële processen aan te drijven - zoals het maken van chemicaliën, het produceren van metalen of het vervaardigen van microchips - hebben we een hernieuwbare bron van thermische energie nodig. Al dan niet geconcentreerd zonlicht kan een oplossing zijn. Alle industriële activiteit - inclusief de fabricatie van zonnepanelen en windturbines - zou kunnen gebeuren door middel van spiegels en zonlicht.

Zonne-energie maakt oliewinning goedkoper

De zon is een duurzame bron van energie die het gebruik van fossiele brandstoffen op zijn minst gedeeltelijk kan vervangen. Helaas heeft ook de olie-industrie het potentieel van zonne-energie ontdekt.

Door het gebruik van geconcentreerd zonlicht kunnen olievelden die nu als uitgeput worden beschouwd, toch verder ontwikkeld worden. Of hoe de technologische verbeteringen op het vlak van duurzame energie er voor kunnen zorgen dat er straks niet minder maar meer olie en broeikasgassen zullen worden geproduceerd.

Moderne architectuur uit afvalmateriaal

Een modern huis bouwen kost veel energie. Het grootste deel daarvan zit in de productie en het transport van de bouwmaterialen: staal, beton, glas, baksteen. Omdat de energiekost van de bouw van een huis veel groter is dan het jaarlijkse energieverbruik (verwarming, koeling en elektriciteits-verbruik) duurt het vele tientallen jaren alvorens een energiezuinig huis een effectieve energiebesparing oplevert.

Een aantal architecten heeft daar iets op gevonden: ze gaan in de buurt van de bouwplaats op zoek naar afgedankte materialen en ontwerpen vervolgens het nieuwe huis volledig op basis van wat ze hebben kunnen vinden. Bouwen met afvalmateriaal dus, maar het resultaat ziet er allesbehalve armoedig uit.

Links en updates -- juni 2011

Verwarm je huis met een zonneboiler en een zwembad

Kees van der Geer stuurt ons een concept voor een verwarmingssysteem op zonne-energie en zou graag weten wat we ervan denken.

"Dit artikel beschrijft een verwarmingssysteem op zonne-energie bestaande uit een heel grote zonnecollector, geschikt voor het verwarmen van een huis het hele jaar door en een warmtereservoir zo groot dat daarmee een week bewolkt weer overbrugd kan worden. Beiden zijn gebouwd met eenvoudige goedkope materialen. Het reservoir kan gebruikt worden als zwembad in de zomer."

Kees ontwierp zijn systeem voor Zuid-Europa, maar wie over voldoende plaats beschikt kan hetzelfde resultaat bereiken in België of Nederland. "Zonneboiler voor wie de ruimte heeft" (pdf), Kees van der Geer, april 2011. Het artikel is ook beschikbaar in het Engels en het Spaans. Meer artikels over thermische zonne-energie.

In de schaduw van de koeltorens: atoomenergie in dichtbevolkte gebieden

Duitsland krijgt veel kritiek voor de geplande uitstap uit kernenergie. Het heet een emotionele beslissing te zijn, genomen uit electorale overwegingen en zonder dat er een goed werkend alternatief bestaat.

Dat mag allemaal wel waar zijn, maar deze interactieve infografiek van de Duitse krant 'Die Zeit'  laat ook zien dat de kernuitstap op basis van statistiek en kansberekening - rationele argumenten - niet zo gek is.

De gevolgen van een kernongeval in Duitsland zouden vele malen groter zijn dan in Fukushima of Tsjernobyl. Bijna alle Duitse kerncentrales liggen in dichtbevolkt gebied. Een kernongeluk zou tot bijna 8 miljoen mensen voor altijd uit hun stad of dorp kunnen verdrijven. Ook in België en Nederland kan een kernramp voor een ware volksverhuizing zorgen.

Een hightech keuken zonder elektriciteit

Elektrische keukenapparaten hebben een beperkte levensduur, wat een constante stroom aan afval met zich meebrengt. Bovendien moeten er steeds nieuwe apparaten worden gefabriceerd, wat veel energie en grondstoffen kost. Daarbij komt nog het elektriciteitsverbruik tijdens de bediening, en de herrie die de toestellen produceren.

Het kan ook anders, zo bewijst het met de voet aangedreven keukeneiland van de Duitse ontwerper Christoph Thetard. Ontworpen om generaties lang mee te gaan, bespaart deze machine energie en grondstoffen en houdt ze elektrisch en plastic afval van de stortplaatsen weg. Bovendien kost het aandrijven van de keukenapparaten dankzij een ingenieus mechanisme nauwelijks inspanning.