Lowtech Magazine

Kan de rechterlijke macht de overgang naar een duurzame samenleving forceren?

Politici zijn niet in staat om de samenleving te beschermen tegen de chaos die klimaatverandering en oliekrimp in de westerse maatschappij dreigen te veroorzaken. De rechterlijke macht moet de fakkel overnemen, zo stelt Roger Cox in zijn boek "Revolutie met recht".

Op basis van een aantal juridische precedenten bouwt hij een strategie op die de belangenvermenging tussen politiek en bedrijfsleven moet doorbreken en de wetgevende macht ertoe zal dwingen snel over te schakelen naar energiebesparing en een emissieloze energieproductie. 

Rechtzetting: "Windenergie kan slechts 6 procent van wereldwijde energieverbruik leveren"

Lezer Len Blokken wijst op een (waarschijnlijke) fout in het onderzoek dat de basis vormt voor de conclusies van het eergisteren gepubliceerde artikel "Windenergie kan slechts 6 procent van wereldwijde energieverbruik leveren". Ten gevolge daarvan is het bewuste artikel herschreven. De originele tekst werd voor de volledigheid hier geparkeerd.

Het goede nieuws is dat het globale potentieel van windenergie wellicht een stuk groter is dan het artikel liet uitschijnen - al blijft het ver onder de optimistische schattingen die nu worden gehanteerd (18 tot 34 TW in plaats van 72 TW voor windenergie op land).

Het slechte nieuws is dat het benutten van die volledige capaciteit aan windenergie een even grote invloed op het klimaat zou hebben als de verbranding van fossiele brandstoffen. En dus blijkt het besluit van de eerste versie van de tekst uiteindelijk dan toch te kloppen, zij het omwille van een andere reden. Reacties zijn welkom op de herschreven versie van het artikel.

Windenergie kan slechts fractie van wereldwijde energieverbruik leveren

Er is geen gebrek aan ambitieuze plannen voor de grootschalige inzet van windturbines. In eerdere artikels hebben we daar al een aantal vraagtekens bij geplaatst. 

Een van de problemen is dat windturbines en windparken wind "stelen" van elkaar, met het gevolg dat ze veel verder uit elkaar zouden moeten worden geplaatst dan in die grootse plannen het geval is. Volgens recente onderzoeken speelt dat probleem nog veel meer op globaal niveau.

De berekeningen betreffende het globale potentieel van windenergie zijn grondig fout, omdat ze geen rekening houden met het feit dat de energie die de eerste windturbine uit de lucht haalt, niet meer door de tweede windturbine kan worden gebruikt. Gebeurt dat wel, dan blijkt het potentieel van windenergie wereldwijd veel kleiner: hoogstens een kwart tot de helft van wat tot nu toe als haalbaar werd beschouwd. Maar zelfs die hoeveelheid energie kunnen we niet oogsten omdat we het klimaat grondig zouden verstoren.

Zit er te veel of te weinig olie in de grond?

Waarom is het hoge verbruik van olie en andere fossiele brandstoffen problematisch? Omdat we het klimaat beïnvloeden, zegt de ene. Omdat fossiele brandstoffen op dreigen te raken, zegt de andere.

Als het over energie gaat, is er niet alleen onenigheid over de oplossingen. We zijn het evenmin eens over het probleem: is het "global warming" of "peak oil"? Een belangrijke vraag, want wat een oplossing vormt voor het ene, heeft vaak negatieve gevolgen voor het andere.

Moeten we energie rantsoeneren?

Zolang de vraag naar energie blijft stijgen, zetten energie-efficiënte producten en hernieuwbare energiebronnen geen zoden aan de dijk.

Hogere energieprijzen kunnen het verbruik van fossiele brandstoffen terugschroeven, maar dat zou vooral de minst bedeelden treffen.

Een socialer alternatief is een rantsoenering van energie. Wie zuinig is met energie, kan er zelfs een aardige cent mee verdienen. Een groep Britse parlementsleden wil het systeem zo snel mogelijk invoeren.

Europeanen vervuilen vooral in het buitenland

Het energieverbruik en de CO2-uitstoot van een land worden berekend op basis van wat er in dat land geproduceerd wordt. Twee Amerikaanse onderzoekers publiceerden deze week een onderzoek waarin de CO2-emissies worden berekend op basis van wat er in een bepaald land geconsumeerd wordt. Dat levert weinig flatterende resultaten op voor landen zoals België en Nederland. De CO2-uitstoot per hoofd van de bevolking stijgt van iets meer dan 11 ton naar 14 ton (Nederland) en 16 ton (België) per jaar.

Houtgasauto's: rijden op brandhout

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd vrijwel het volledige wagenpark in Europa omgebouwd om op brandhout te kunnen rijden. Houtgasauto's zijn een niet zo elegant maar wel efficiënt en ecologisch alternatief voor benzinewagens. De autonomie ervan is vergelijkbaar met die van een elektrische auto. Stijgende brandstofprijzen en de opwarming van het klimaat hebben de aandacht voor de vergeten technologie weer aangewakkerd: wereldwijd rijden er intussen vele tientallen chauffeurs rond met hun zelfgemaakte houtmobiel.

Hoe duurzaam leeft de stadsbewoner?

Wonen in de stad wordt als duurzamer beschouwd dan wonen op het platteland, onder meer omwille van het efficiëntere verplaatsingspatroon. Deels ten onrechte, stelt Kobe Boussauw, onderzoeker aan de Vakgroep Geografie van de Universiteit Gent, in deze gastbijdrage. Stedelingen nemen vaker het vliegtuig dan plattelandsbewoners, wat hun ecologische voetafdruk een stuk groter maakt dan gedacht. Zijn analyse maakt nog maar eens duidelijk hoe ingewikkeld de milieuproblematiek in elkaar zit.

Krachtigste supercomputer ooit onderzoekt gevolgen klimaatopwarming - en draagt er zelf flink aan bij

De rekenmachine die hierboven staat afgebeeld is de Jaguar XT5, sinds eergisteren officieel de krachtigste supercomputer ter wereld. De computer is eigendom van het "Department of Energy" van de Amerikaanse overheid en zal vooral gebruikt worden voor het onderzoek naar alternatieve energiebronnen zoals efficiëntere biobrandstoffen en schonere kernreactors. Ook moet het toestel de regionale gevolgen van de klimaatopwarming voorspellen. De wetenschappers mogen dan wel niet vergeten om het energieverbruik van de machine zelf mee in rekening te brengen.

Te veel (Afrikaanse) baby's?

Als antwoord op de milieuproblematiek wordt vaak gesteld - ook in de reacties op deze website - dat het fundamentele probleem de snelle aangroei van de wereldbevolking is. Maar dat is een mythe, stelt een onderzoek door het "International Institute for Environment and Development". Niet de snelle bevolkingsaangroei in ontwikkelingslanden, maar overconsumptie in rijke landen is de oorzaak van alle ellende.