Lowtech Magazine

Open source energieproductie: de Solar Fire P32

De kapitaalkosten van thermische zonnecentrales dalen snel als gevolg van een aantal recente innovaties gericht op het vereenvoudigen van de technologie. Het spectaculairste voorbeeld is de Solar Fire P32, een zonnecollector die in in 2010 werd ontwikkeld door de Franse NGO "The Solar Fire Project". Het is een open source ontwerp - de plannen zijn gratis te downloaden en iedereen mag de machine nabouwen - maar de zonnecentrale is ook te koop voor 7.500 dollar - de prijs van een kleine windturbine.

Draait de industrie straks op geconcentreerd zonlicht?

De discussie over hernieuwbare energie is vrijwel volledig gericht op de productie van elektriciteit. Maar de energie die we het meest nodig hebben, is warmte. Om industriële processen aan te drijven - zoals het maken van chemicaliën, het produceren van metalen of het vervaardigen van microchips - hebben we een hernieuwbare bron van thermische energie nodig. Al dan niet geconcentreerd zonlicht kan een oplossing zijn. Alle industriële activiteit - inclusief de fabricatie van zonnepanelen en windturbines - zou kunnen gebeuren door middel van spiegels en zonlicht.

De vergeten toekomst van de fietsmachine

De mogelijke toepassingen van pedaalkracht gaan die van de fiets als transportmiddel ver te boven. Tijdens de jaren 1970 werd er veel onderzoek verricht naar energiefietsen die op een mechanische manier een groot aantal industriële machines, huishoudtoestellen en landbouwwerktuigen konden aandrijven.

Als dat onderzoek zou worden verdergezet, aangevuld met de kennis en materialen van vandaag, kan de stationaire fietsmachine een belangrijke rol spelen bij het uitbouwen van een duurzame energieproductie.

Schipmolens: drijvende fabrieken op hernieuwbare energie

Het waterwiel was wereldwijd de belangrijkste energiebron van de middeleeuwen tot op het einde van de negentiende eeuw. Toen de kleinere rivieren verzadigd raakten, richtten middeleeuwse ingenieurs hun aandacht op de grote rivieren, wat uiteindelijk leidde tot de ontwikkeling van de stuwdam die we vandaag nog steeds kennen. Veel minder bekend zijn de tussenliggende stappen naar die technologie: schipmolens, brugmolens en hangende molens. Schipmolens ontstonden al in de zesde eeuw en verspreidden zich over de hele wereld. De meesten bleven in gebruik tot in de negentiende eeuw, een aantal bleef werken tot ver in de twintigste eeuw.

Schipmolens: drijvende fabrieken op hernieuwbare energie (2)

Er zijn maar weinig uitvindingen uit de Oudheid die zo precies gedateerd kunnen worden als de schipmolen. In 536 of 537 belegerden de Goten Rome. In een poging om de Romeinen te verhongeren, saboteerden ze de 14 aquaducten die water aan de stad leverden. Dat vormde geen probleem wat het drinkwater betreft, omdat de Tiber door de ommuurde stad stroomde. Maar de aquaducts vormden de energiebron voor de watermolens die het graan voor de hele stad maalden. De Byzantijnse generaal Belisarius, die toen verantwoordelijk was voor de verdediging van de stad, kwam echter met het lumineuze idee van de schipmolen aanzetten.

Een ring van vuur: de Hoffmann oven

Een tijd geleden presenteerden we een Middeleeuwse bouwtechniek die grote hoeveelheden bouwmateriaal en dus ingebedde energie zou kunnen besparen: het tamboerijngewelf. Blijkt dat er ook een negentiende eeuwse productietechniek voor bakstenen en tegels bestaat die verbazend efficiënt is: de "ringoven" of "Hoffmann oven", een kolossale versie van de tegelkachel.

Geschiedenis (en toekomst) van de industriële windmolen

In de jaren dertig en veertig van de twintigste eeuw, decennia nadat de stoommachine windkracht overbodig had gemaakt, bleven Nederlandse onderzoekers koppig de toen al erg gesofistikeerde traditionele windmolen verder verbeteren. De resultaten waren spectaculair, en het leidt geen twijfel dat ze vandaag nog verder zouden kunnen worden verbeterd. Zou het zinvol zijn om de industriële windmolen nieuw leven in te blazen en opnieuw rechtstreeks kinetische energie om te zetten in mechanische energie?