Prairietuinen, regentuinen, puintuinen en beestentorens Een tuin heeft vaak weinig of niets met natuur te maken. Een gazon omzoomd met strak gesnoeide planten trekt nauwelijks dieren of insecten aan, vraagt veel onderhoud en heeft bestrijdingsmiddelen, kunstmest en drinkwater nodig.
De machtsgreep van Wall Street: niet politici, maar bankiers regeren de wereld De financiële wereld is op twintig jaar tijd veranderd van een relatief eenvoudig en nuttig systeem in een hightech monster dat niet langer het algemeen belang dient. Financiële ingenieurs hebben door middel van complexe en ondoorzichtige instrumenten een frauduleus piramidespel opgezet. Wij betalen de rekening.
Transportgeschiedenis
Het geniale ontwerp van de Chinese kruiwagen Terwijl de Europese kruiwagen enkel werd ingezet voor het vervoer van vracht op zeer korte afstand, was de Chinese kruiwagen eeuwenlang een universeel voertuig voor het transport van zowel goederen als passagiers op veel grotere afstanden.
Energie-efficiëntie
Mag het een zuinig lampje minder zijn? Iemand die elke avond een boek leest bij één gloeilamp verbruikt veel minder energie dan iemand die 29 spaarlampen heeft ingeschroefd, op twee zuinige laptops tegelijk werkt en naar een met zonne-energie opgeladen muziekspeler luistert.
Viva Las Vegas: Led's en de paradox van energie-efficiëntie Zuiniger apparatuur heeft vaak nieuwe toepassingen of een intensiever gebruik als gevolg, waardoor het totale energieverbruik terug op het zelfde niveau komt te liggen, of zelfs stijgt vergeleken met de situatie voor de komst van de zuiniger technologie.
Een groene auto uit 1949 Ondanks alle spitstechnologie die sindsdien in auto's is gestopt, blijft de 2PK uit 1949 zuiniger dan de kleinste Citroën vandaag.
Voedselproductie
De landbouwmachines van de toekomst? De biologische landbouw vraagt meer arbeidskrachten dan de industriële landbouw. Kunnen hybride machines een uitkomst bieden?
Geschiedenis (en toekomst?) van de industriële windmolen In de jaren dertig en veertig van de twintigste eeuw, decennia nadat de stoommachine windkracht overbodig had gemaakt, bleven Nederlandse onderzoekers koppig de toen al erg gesofistikeerde traditionele windmolen verder verbeteren.
Schipmolens Drijvende fabrieken op hernieuwbare energie.
De optische telegraaf: e-mail in de 18e eeuw Meer dan 200 jaar geleden was het al mogelijk om berichten met de snelheid van een vliegtuig door Europa te versturen – draadloos en zonder dat er elektriciteit aan te pas kwam.
Een alternatief voor vegetarisme? Insecten zetten voeding ongeveer twee tot drie keer efficiënter om in vlees dan varkens of kippen.
Thermische zonne-energie
Draait de industrie straks op geconcentreerd zonlicht? De discussie over hernieuwbare energie is vrijwel volledig gericht op de productie van elektriciteit. Maar de energie die we het meest nodig hebben, is warmte. Alle industriële activiteit - inclusief de fabricatie van zonnepanelen en windturbines - zou kunnen gebeuren door middel van spiegels en zonlicht.
Zonnepanelen en windturbines leveren elektriciteit op die veel duurzamer is dan de elektriciteit van fossiele brandstoffen of van kernenergie. Maar we hebben nog geen duurzame manier gevonden om die energie ook op te slaan. Dat is nochtans essentieel, want in tegenstellling tot fossiele brandstoffen en atoomenergie zijn hernieuwbare energiebronnen niet op afroep beschikbaar.
In dit artikel verkennen we een eerste mogelijkheid van energieopslag: de mechanische batterij. Energie opslaan als zwaartekracht werkt met bestaande technologie en is geheel onschadelijk voor mens en milieu. Een aantal recente innovaties opent nieuwe mogelijkheden. Maar de nabijheid van een bergketen is wel handig, zoniet komen er grote bouwwerken aan te pas.
Het kan in principe ook thuis, bijvoorbeeld in combinatie met de zonnepanelen op het dak. Maar zelfs als we 50 keer minder elektriciteit zouden verbruiken dan vandaag, dan nog zou een mechanische batterij een aanzienlijk deel van het huis innemen.
In de zestiende eeuw ontwikkelden ingenieurs een mechanisch alternatief voor het overbrengen van energie over lange afstanden. Netwerken van heen-en-weer bewegende houten balken transporteerden de energie van een waterwiel in een vallei naar mijnbouwmachines op een berg. Deze zogenaamde "Stangenkunsten" werkten tot op een afstand van vier kilometer.
Vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw werden de houten balken vervangen door stalen kabels en werd de technologie op grote schaal gebruikt voor het oppompen van olie. Ze wordt op een handvol plaatsen nog steeds rendabel ingezet. Een Stangenkunst is zeer efficiënt en kan daarom een rol spelen in een decentrale, duurzame energievoorziening.
Allerlei soorten bomen en struiken
kun je als knotboom of hakhout beheren, niet alleen
biomassa-leveranciers maar ook vruchtdragers en medicinale planten.
Welke functies vallen er te combineren? En hoe groot moet je bos zijn om er je huis mee te verwarmen? Een gastbijdrage van Lucas Brouns.
Houtpellets zijn in trek. Het verbruik in Europa steeg van 3,8 miljoen ton
in 2005 naar 9,8 miljoen ton in 2010. België en Nederland namen daarvan samen 2,7 miljoen ton voor hun rekening. Niet dat Belgen en Nederlanders zoveel pelletkachels en -boilers kopen. De meeste houtpellets komen in elektriciteitscentrales terecht, met als doel de uitstoot van CO2 te beperken. Maar terwijl een pelletkachel voordelig is vanuit dat
oogpunt, is dat voor een elektriciteitscentrale op houtpellets minder
evident. De kans dat zo'n centrale meer CO2 uitstoot dan een
steenkoolcentrale, is reëel.
Vlaanderen en Nederland bouwden tussen 1100 en 1700 een vooruitstrevende economie op die in belangrijke mate gebaseerd was op turf - een inferieure fossiele brandstof die vlak onder het aardoppervlak wordt gevonden.
De evolutie van de turfwinning kent opvallende gelijkenissen met de ontginning van fossiele brandstoffen vandaag. Toen de makkelijkst ontginbare reserves waren uitgeput, ontwikkelden de turfdelvers nieuwe technologie en nieuwe methodes voor het aanspreken van moeilijker bereikbare reserves. De turfwinning werd steeds duurder en trok steeds diepere sporen in het landschap. Tot het allemaal op was.
De geschiedenis van energie wordt meestal als volgt samengevat: van de Oudheid tot het begin van de Industriële Revolutie maakte de mens gebruik van biomassa, zon, wind en menselijke en dierlijke arbeid. Vervolgens werden al deze hernieuwbare energiebronnen vervangen door fossiele brandstoffen: eerst steenkool, daarna olie en gas.
Hoewel deze historische samenvatting globaal genomen correct is, waren er een aantal niet te verwaarlozen uitzonderingen. Het succes van zowat alle economisch belangrijke naties in West-Europa tijdens het laatste millennium - Vlaanderen, Nederland, Engeland - was gebouwd op een massaal gebruik van fossiele brandstoffen zoals turf en steenkool.
Er is geen gebrek aan ambitieuze plannen voor de grootschalige inzet van windturbines. In eerdere artikels hebben we daar al een aantal vraagtekens bij geplaatst.
Een van de problemen is dat windturbines en windparken wind "stelen" van elkaar, met het gevolg dat ze veel verder uit elkaar zouden moeten worden geplaatst dan in die grootse plannen het geval is. Volgens recente onderzoeken speelt dat probleem nog veel meer op globaal niveau.
De berekeningen betreffende het globale potentieel van windenergie zijn grondig fout, omdat ze geen rekening houden met het feit dat de energie die de eerste windturbine uit de lucht haalt, niet meer door de tweede windturbine kan worden gebruikt. Gebeurt dat wel, dan blijkt het potentieel van windenergie wereldwijd veel kleiner: hoogstens een kwart tot de helft van wat tot nu toe als haalbaar werd beschouwd. Maar zelfs die hoeveelheid energie kunnen we niet oogsten omdat we het klimaat grondig zouden verstoren.
Eens je gewend bent aan het snelle medium dat het internet is (artikel af? publiceren!) stelt het eeuwenoude medium "boek" het geduld ten zeerste op de proef. Maar nu is het eindelijk zo ver: op 12 oktober stelt het Rathenau Instituut "Energie in 2030 - maatschappelijke keuzes van nu" voor, een boek waaraan ondergetekende heeft meegewerkt. Er is bijna twee jaar aan geschreven en geschaafd.
De boekvoorstelling is gekoppeld aan een symposium en een debat in Den Haag, waar ook lezers van Lowtech Magazine van harte welkom zijn. De toegang is gratis en wie zich voor 16 september registreert, krijgt het boek (ter waarde van 59 euro) daar gratis mee naar huis.
De sprekers en thema's van het symposium vind je in het programma. Ik neem zelf mee deel aan het debat en spreek over energie-efficiëntie en energieverbruik.
De kapitaalkosten van thermische zonnecentrales dalen snel als gevolg van een aantal recente innovaties gericht op het vereenvoudigen van de technologie. Het spectaculairste voorbeeld is de Solar Fire P32, een zonnecollector die in in 2010 werd ontwikkeld door de Franse NGO "The Solar Fire Project". Het is een open source ontwerp - de plannen zijn gratis te downloaden en iedereen mag de machine nabouwen - maar de zonnecentrale is ook te koop voor 7.500 dollar - de prijs van een kleine windturbine.
De discussie over hernieuwbare energie is vrijwel volledig gericht op de productie van elektriciteit. Maar de energie die we het meest nodig hebben, is warmte. Om industriële processen aan te drijven - zoals het maken van chemicaliën, het produceren van metalen of het vervaardigen van microchips - hebben we een hernieuwbare bron van thermische energie nodig. Al dan niet geconcentreerd zonlicht kan een oplossing zijn. Alle industriële activiteit - inclusief de fabricatie van zonnepanelen en windturbines - zou kunnen gebeuren door middel van spiegels en zonlicht.
Afscheid van het automobilisme Bestaan er op seksueel gebied nog nauwelijks taboes, op het gebied van mobiliteitsbeleid ligt dat lichtjes anders.
Alle artikels over auto's Moordende vierwielaandrijving, auto's op gebakken lucht, waarom de elektrische auto geen toekomst heeft, een groene auto uit 1949,...
Energie
Oorlog om windenergie Windturbines en windparken stelen wind van elkaar. Moet het middeleeuwse windrecht weer van stal worden gehaald?
Tegels als alternatief voor staal Het tamboerijngewelf maakt structuren mogelijk die een hedendaags architect niet zou kunnen of durven bouwen zonder stalen bewapening.
Cycle Chics: fietsen met een rokje Probeer de aandacht van de andere weggebruikers maar eens op je benen te richten als je in een sportwagen of een SUV zit.
Elektrisch transport voor een koopje Een grootschalige introductie van elektrische auto's kent veel technische uitdagingen en zal veel tijd en geld kosten. Het verduurzamen van openbaar vervoer en goederentransport zou daarentegen snel en met bestaande technologie kunnen gebeuren, voor een spotprijs - als er voor de trolleybus en de trolleytruck wordt gekozen.
Alleen een idioot reist per trein Hoe kan je het mensen kwalijk nemen dat ze het vliegtuig nemen als het milieuvriendelijk alternatief drie keer duurder is?
Hoe duurzaam leeft de stadsbewoner? Stedelingen nemen vaker het vliegtuig dan plattelands-bewoners, wat hun ecologische voetafdruk een stuk groter maakt dan gedacht.
ICT: alle artikels Windows schaadt het milieu, het recht op 35 mobiele telefoons, energieverbruik televisies ontspoort, waar is de tweedehandsmarkt voor downloads?,...
Scheepvaart
Moderne containerschepen trager dan oude zeilschepen Het Duitse vrachtschip Preussen, het grootste zeilschip dat ooit werd gebouwd, haalde van 1902 tot 1910 een vergelijkbare gemiddelde snelheid als die van grote containerschepen vandaag.
Nucleaire vrachtschepen: varen op atoomkracht Net als een zeilschip produceert een nucleair schip geen luchtvervuiling, CO2 of lawaai. Maar het is niet afhankelijk van de wind, het kan veel sneller varen en het heeft een veel grotere laadcapaciteit.
Laatste reacties