Lowtech Magazine

Made in Vlaanderen: een garderobe uit eigen streek

Een lokale, veerkrachtige economie draait om meer dan alleen maar voedsel en energie. Rebecca Burgess stampte in Californië op een jaar tijd een alternatieve, regionale distributieketen voor textiel en kleding uit de grond. Dankzij een uniek verbond van landbouwers, herders, ontwerpers, kleermakers en consumenten werd de geglobaliseerde textiel- en mode-industrie een hak gezet. Hetzelfde systeem kan ook op vele andere consumentengoederen worden toegepast.

Leven zonder koel- en vrieskast (1): maak een zonnedroger voor de tuin of het balkon

Wie het elektriciteitsverbruik fors omlaag wil krijgen, stoot uiteindelijk op de problemen die koelkast en vrieskast heten. Zelfs nieuwe en zuinige modellen verbruiken samen al gauw 1 kWh per dag. Gelukkig bestaan er heel wat alternatieven voor deze meestal als onmisbaar beschouwde modern apparaten.

In een eerste artikel verkennen we de zonnedroger, waarmee kruiden, groenten, fruit, vlees en vis een door de zon aangedreven bewaarproces ondergaan. Een zonnedroger wordt in warme landen al gauw te heet, wat betekent dat het apparaat ook bij ons goed functioneert. Lucas Brouns leerde er eentje bouwen en doet in deze gastbijdrage verslag van zijn ervaringen - bouwplannen inbegrepen. Het artikel verscheen eerder in het tijdschrift "Seizoenen".

Open source energieproductie: de Solar Fire P32

De kapitaalkosten van thermische zonnecentrales dalen snel als gevolg van een aantal recente innovaties gericht op het vereenvoudigen van de technologie. Het spectaculairste voorbeeld is de Solar Fire P32, een zonnecollector die in in 2010 werd ontwikkeld door de Franse NGO "The Solar Fire Project". Het is een open source ontwerp - de plannen zijn gratis te downloaden en iedereen mag de machine nabouwen - maar de zonnecentrale is ook te koop voor 7.500 dollar - de prijs van een kleine windturbine.

Verwarm je huis met een zonneboiler en een zwembad

Kees van der Geer stuurt ons een concept voor een verwarmingssysteem op zonne-energie en zou graag weten wat we ervan denken.

"Dit artikel beschrijft een verwarmingssysteem op zonne-energie bestaande uit een heel grote zonnecollector, geschikt voor het verwarmen van een huis het hele jaar door en een warmtereservoir zo groot dat daarmee een week bewolkt weer overbrugd kan worden. Beiden zijn gebouwd met eenvoudige goedkope materialen. Het reservoir kan gebruikt worden als zwembad in de zomer."

Kees ontwierp zijn systeem voor Zuid-Europa, maar wie over voldoende plaats beschikt kan hetzelfde resultaat bereiken in België of Nederland. "Zonneboiler voor wie de ruimte heeft" (pdf), Kees van der Geer, april 2011. Het artikel is ook beschikbaar in het Engels en het Spaans. Meer artikels over thermische zonne-energie.

De vergeten toekomst van de fietsmachine

De mogelijke toepassingen van pedaalkracht gaan die van de fiets als transportmiddel ver te boven. Tijdens de jaren 1970 werd er veel onderzoek verricht naar energiefietsen die op een mechanische manier een groot aantal industriële machines, huishoudtoestellen en landbouwwerktuigen konden aandrijven.

Als dat onderzoek zou worden verdergezet, aangevuld met de kennis en materialen van vandaag, kan de stationaire fietsmachine een belangrijke rol spelen bij het uitbouwen van een duurzame energieproductie.

Bouw je eigen energiefiets of fietsmachine

Een pedaalaangedreven krachtbron in huis kan een waardevolle aanvulling zijn op andere hernieuwbare energiebronnen zoals zon en wind.

Daarbij moet wel beseft worden dat het opwekken van elektriciteit erg inefficiënt is en dat het mechanisch aandrijven van apparaten (indien mogelijk) de voorkeur geniet. Hieronder vind je een verzameling links naar plannen voor de bouw van energiefietsen waarmee je elektriciteit en/of mechanische energie kan opwekken.

Niet alle handleidingen zijn gratis, en geen enkele is in het Nederlands. Maar wie een aantal bronnen combineert, de tekeningen bestudeert en een beetje creatief is, kan zowat alles bouwen wat hij of zij wil. Kunnen lassen is handig, maar geen vereiste (je kan ook bouten gebruiken). Mensen die fietsmachines gebouwd hebben of daar mee bezig zijn: foto's van jullie creaties zijn altijd welkom - stuur ze me via e-mail en ik zet ze mee in de reacties.

Links en updates -- maart 2011

Een nieuwe verzameling links naar doe-het-zelf projecten, online documentaires en rapporten, nieuwsberichten en meer. Na elke link staat afgekort ook de taal van de tekst of video vermeld. Bijkomende links of commentaar zijn altijd welkom in de reacties.

Duurzaam speelgoed voor hightech fetisjisten

Onze fascinatie voor spitstechnologie ligt aan de kern van vele hedendaagse problemen. Maar voorliefde voor gesofistikeerde techniek hoeft niet noodzakelijk te leiden tot nog maar eens een elektronisch gadget of een snelle sportwagen. Technisch vernuft kan ook resulteren in verbazingwekkende maar geheel schadeloze "automata": meestal op menselijke spierkracht werkende machines die bijzonder complex kunnen zijn, vaak met de enige bedoeling om de toeschouwer in vervoering te brengen. Automata worden al 2000 jaar gemaakt, maar hedendaagse kunstenaars hebben de traditie naar een nieuwe hoogte getild.

Weg met het gazon: prairietuinen, regentuinen, puintuinen en beestentorens

Een tuin heeft vaak weinig of niets met natuur te maken. Een gazon omzoomd met strak gesnoeide planten trekt nauwelijks dieren of insecten aan, vraagt veel onderhoud en heeft bestrijdingsmiddelen, kunstmest en drinkwater nodig.

De Belgische vzw Mier pakt het verstandiger aan. Hun inspirerende tuinontwerpen zijn nagenoeg onderhoudsvrij, zuinig met water, bestand tegen plagen en ziektes, bevorderlijk voor de biodiversiteit, goedkoop, mooi en kleurrijk.

Maak je eigen lowtech verticale (moes)tuin

Om je eigen groenten en fruit te telen heb je niet noodzakelijk een grote lap grond nodig. Je kan op een terras of zelfs binnenshuis met verrassend weinig plaats een productieve moestuin aanleggen. Het kost nauwelijks geld of onderhoud. Het geheim: plastic flessen en de instructies van Willem van Cotthem.