Prairietuinen, regentuinen, puintuinen en beestentorens Een tuin heeft vaak weinig of niets met natuur te maken. Een gazon omzoomd met strak gesnoeide planten trekt nauwelijks dieren of insecten aan, vraagt veel onderhoud en heeft bestrijdingsmiddelen, kunstmest en drinkwater nodig.
De machtsgreep van Wall Street: niet politici, maar bankiers regeren de wereld De financiële wereld is op twintig jaar tijd veranderd van een relatief eenvoudig en nuttig systeem in een hightech monster dat niet langer het algemeen belang dient. Financiële ingenieurs hebben door middel van complexe en ondoorzichtige instrumenten een frauduleus piramidespel opgezet. Wij betalen de rekening.
Transportgeschiedenis
Het geniale ontwerp van de Chinese kruiwagen Terwijl de Europese kruiwagen enkel werd ingezet voor het vervoer van vracht op zeer korte afstand, was de Chinese kruiwagen eeuwenlang een universeel voertuig voor het transport van zowel goederen als passagiers op veel grotere afstanden.
Energie-efficiëntie
Mag het een zuinig lampje minder zijn? Iemand die elke avond een boek leest bij één gloeilamp verbruikt veel minder energie dan iemand die 29 spaarlampen heeft ingeschroefd, op twee zuinige laptops tegelijk werkt en naar een met zonne-energie opgeladen muziekspeler luistert.
Viva Las Vegas: Led's en de paradox van energie-efficiëntie Zuiniger apparatuur heeft vaak nieuwe toepassingen of een intensiever gebruik als gevolg, waardoor het totale energieverbruik terug op het zelfde niveau komt te liggen, of zelfs stijgt vergeleken met de situatie voor de komst van de zuiniger technologie.
Een groene auto uit 1949 Ondanks alle spitstechnologie die sindsdien in auto's is gestopt, blijft de 2PK uit 1949 zuiniger dan de kleinste Citroën vandaag.
Voedselproductie
De landbouwmachines van de toekomst? De biologische landbouw vraagt meer arbeidskrachten dan de industriële landbouw. Kunnen hybride machines een uitkomst bieden?
Geschiedenis (en toekomst?) van de industriële windmolen In de jaren dertig en veertig van de twintigste eeuw, decennia nadat de stoommachine windkracht overbodig had gemaakt, bleven Nederlandse onderzoekers koppig de toen al erg gesofistikeerde traditionele windmolen verder verbeteren.
Schipmolens Drijvende fabrieken op hernieuwbare energie.
De optische telegraaf: e-mail in de 18e eeuw Meer dan 200 jaar geleden was het al mogelijk om berichten met de snelheid van een vliegtuig door Europa te versturen – draadloos en zonder dat er elektriciteit aan te pas kwam.
Een alternatief voor vegetarisme? Insecten zetten voeding ongeveer twee tot drie keer efficiënter om in vlees dan varkens of kippen.
Thermische zonne-energie
Draait de industrie straks op geconcentreerd zonlicht? De discussie over hernieuwbare energie is vrijwel volledig gericht op de productie van elektriciteit. Maar de energie die we het meest nodig hebben, is warmte. Alle industriële activiteit - inclusief de fabricatie van zonnepanelen en windturbines - zou kunnen gebeuren door middel van spiegels en zonlicht.
Een passiefhuis is een gebouw dat door een uitgekiend ontwerp verwarmd en gekoeld kan worden zonder het gebruik van fossiele brandstoffen. In plaats daarvan worden de warmte van de zon en de verkoeling van de wind optimaal aangewend.
Architecten hebben wereldwijd het nut aangetoond van passiefhuizen, maar de vraag die tot nu toe nauwelijks werd gesteld, is hoe we die methode kunnen veralgemenen naar een stedelijke omgeving. Nochtans is dat essentiëel als we willen dat het passiefhuis meer wordt dan een curiositeit.
Een dichtbevolkte stad ontwerpen waar elk gebouw wordt verwarmd en gekoeld door middel van natuurlijke energiebronnen is een veel grotere uitdaging dan het ontwerpen van een individueel, vaak vrijstaand passiefhuis. Maar hedendaags onderzoek, dat eeuwenoude kennis combineert met krachtige computertechnieken, laat zien dat passiefsteden met een hoge bevolkingsdichtheid wel degelijk mogelijk zijn.
Een modern huis bouwen kost veel energie. Het grootste deel daarvan zit in de productie en het transport van de bouwmaterialen: staal, beton, glas, baksteen. Omdat de energiekost van de bouw van een huis veel groter is dan het jaarlijkse energieverbruik (verwarming, koeling en elektriciteits-verbruik) duurt het vele tientallen jaren alvorens een energiezuinig huis een effectieve energiebesparing oplevert.
Een aantal architecten heeft daar iets op gevonden: ze gaan in de buurt van de bouwplaats op zoek naar afgedankte materialen en ontwerpen vervolgens het nieuwe huis volledig op basis van wat ze hebben kunnen vinden. Bouwen met afvalmateriaal dus, maar het resultaat ziet er allesbehalve armoedig uit.
In het Spaanse San Vicente del Raspeig is de nieuwe jeugdbibliotheek uitgerust met een verticale plantentuin van maar liefst zes verdiepingen hoog. De architect is Jose María Chofre. Meer foto's op Urbanarbolismo - een Spaanstalige blog van een architectenbureau, waar meer fraais te bezichtigen valt. Bekijk bijvoorbeeld hun berichten over natuurlijke zwembaden, spontane groendaken, bloemencompetities in Cordoba of door bomen gekoelde wolkenkrabbers in Benidorm. Heel inspirerend, ook als je geen woord Spaans begrijpt. In één van de volgende artikels bestuderen we een aantal van hun concepten grondiger.
Een tuin heeft vaak weinig of niets met natuur te maken. Een gazon omzoomd met strak gesnoeide planten trekt nauwelijks dieren of insecten aan, vraagt veel onderhoud en heeft bestrijdingsmiddelen, kunstmest en drinkwater nodig.
De Belgische vzw Mier pakt het verstandiger aan. Hun inspirerende tuinontwerpen zijn nagenoeg onderhoudsvrij, zuinig met water, bestand tegen plagen en ziektes, bevorderlijk voor de biodiversiteit, goedkoop, mooi en kleurrijk.
De stammen en takken van bomen kunnen de vreemdste vormen aannemen als de natuur haar gang kan gaan. Maar omdat de houtindustrie rechte planken wil, zijn het kaal kappen van oude wouden en het aanleggen van boomplantages met vrijwel identieke, kaarsrechte exemplaren de norm. Het kan ook anders.
De Amerikaanse bouwfirma "Whole Trees Architecture" zaagt bomen niet tot balken en planken om er huizen, trappen of balkons mee te bouwen, maar gebruikt de bestaande, natuurlijke vormen van liefst lokale bomen. Deze inspirerende benadering levert heel wat ecologische, economische en bouwtechnische voordelen op.
Het tamboerijngewelf, een van oorsprong Middeleeuwse bouwtechniek, staat opnieuw in de belangstelling omwille van de ecologische voordelen. Eerder dit jaar werd de methode al gebruikt voor de bouw van een huis in Engeland, nu staat er ook een indrukwekkend voorbeeld van in Zuid-Afrika.
Het Mapungubwe Interpretation Centre werd geheel opgetrokken uit lokale bouwmaterialen en gebouwd door lokale bewoners - een groep werkloze Zuid-Afrikanen kreeg een opleiding in de technieken van het tamboerijngewelf en het bakken van tegels.
Het tamboerijngewelf maakt het mogelijk om brede bogen te bouwen met een minimum aan bouwmaterialen. Dat maakt dat er veel "ingebedde" energie wordt bespaard.
Een tijd geleden presenteerden we een Middeleeuwse bouwtechniek die grote hoeveelheden bouwmateriaal en dus ingebedde energie zou kunnen besparen: het tamboerijngewelf. Blijkt dat er ook een negentiende eeuwse productietechniek voor bakstenen en tegels bestaat die verbazend efficiënt is: de "ringoven" of "Hoffmann oven", een kolossale versie van de tegelkachel.
De afgelopen jaren is er enorm veel gepraat en geschreven over duurzame architectuur: isolatie, milieuvriendelijke bouwmaterialen, dubbele beglazing, warmtepompen, het gebruik van zonnewarmte, enzovoort. De belangrijkste factor in de eco-score van een huis wordt echter volledig over het hoofd gezien: de afmetingen van de woning. Er zijn wondermooie dwerghuisjes op de markt, die door een uitgekiend ruimtegebruik alles bieden wat een moderne groene ziel verlangt. Helaas gelden zowel in België als Nederland minimale afmetingen voor woningen, en is het bouwen van een zeer bescheiden huis dus illegaal.
In Engeland is een ecologisch huis gebouwd dat (letterlijk) steunt op een eeuwenoude, bijna vergeten techniek: het “tamboerijngewelf” of de “Catalaanse boog”. De methode bestaat uit het aan elkaar plakken van dunne lagen tegels, waarmee structuren mogelijk zijn die een hedendaags architect normaal gezien niet zou kunnen of durven bouwen zonder stalen bewapening. Het tamboerijngewelf werd ontwikkeld in de veertiende eeuw en veel later geperfectioneerd door de Catalaanse architecten van het Modernisme, waaronder Antoni Gaudí.
Afscheid van het automobilisme Bestaan er op seksueel gebied nog nauwelijks taboes, op het gebied van mobiliteitsbeleid ligt dat lichtjes anders.
Alle artikels over auto's Moordende vierwielaandrijving, auto's op gebakken lucht, waarom de elektrische auto geen toekomst heeft, een groene auto uit 1949,...
Energie
Oorlog om windenergie Windturbines en windparken stelen wind van elkaar. Moet het middeleeuwse windrecht weer van stal worden gehaald?
Tegels als alternatief voor staal Het tamboerijngewelf maakt structuren mogelijk die een hedendaags architect niet zou kunnen of durven bouwen zonder stalen bewapening.
Cycle Chics: fietsen met een rokje Probeer de aandacht van de andere weggebruikers maar eens op je benen te richten als je in een sportwagen of een SUV zit.
Elektrisch transport voor een koopje Een grootschalige introductie van elektrische auto's kent veel technische uitdagingen en zal veel tijd en geld kosten. Het verduurzamen van openbaar vervoer en goederentransport zou daarentegen snel en met bestaande technologie kunnen gebeuren, voor een spotprijs - als er voor de trolleybus en de trolleytruck wordt gekozen.
Alleen een idioot reist per trein Hoe kan je het mensen kwalijk nemen dat ze het vliegtuig nemen als het milieuvriendelijk alternatief drie keer duurder is?
Hoe duurzaam leeft de stadsbewoner? Stedelingen nemen vaker het vliegtuig dan plattelands-bewoners, wat hun ecologische voetafdruk een stuk groter maakt dan gedacht.
ICT: alle artikels Windows schaadt het milieu, het recht op 35 mobiele telefoons, energieverbruik televisies ontspoort, waar is de tweedehandsmarkt voor downloads?,...
Scheepvaart
Moderne containerschepen trager dan oude zeilschepen Het Duitse vrachtschip Preussen, het grootste zeilschip dat ooit werd gebouwd, haalde van 1902 tot 1910 een vergelijkbare gemiddelde snelheid als die van grote containerschepen vandaag.
Nucleaire vrachtschepen: varen op atoomkracht Net als een zeilschip produceert een nucleair schip geen luchtvervuiling, CO2 of lawaai. Maar het is niet afhankelijk van de wind, het kan veel sneller varen en het heeft een veel grotere laadcapaciteit.
Laatste reacties