« Low tech? Wild Tech! | Hoofdmenu

03 december 2017

Reacties

Feed U kunt deze conversatie volgen door in te schrijven op de reactiefeed van dit bericht.

Marieke 'Zwervende Eik' Van Coppenolle

(1)

Ik heb je artikel zojuist gedeeld op mijn tijdlijn, met deze commentaar (die ik jou niet wil onthouden): "Low Tech Magazine: een visionair, creatief en intelligent tijdschrift, dat altijd een brug legt tussen verleden en toekomst - boeiend en leerrijk! Echt iets voor een druilerige winterzondag..."
Erg bedankt voor al je opzoekwerk, altijd, en het bruggenbouwen!

Jacco van der Pol

(2)

Goed artikel. En eigenlijk helemaal niet zo heel moeilijk om ook praktisch te maken. Als je de filosofie van Elon Musk volgt, waarbij je een transitie voor elkaar krijgt door bedrijven vanuit de markt een financiële prikkel te geven, dan zou de oplossing wellicht in de elektriciteitsprijs liggen.

Als groene energie heel goedkoop zou zijn, of zelfs gratis en fossiele energie schrikbarend duur, dan zou het het voor de industrie domweg economischer wordt om op groene energie te draaien.

Voor huishoudens geldt dan, dat de aanschaf van een batterij systeem, eventueel in combinatie met zonnepanelen, ineens veel interessanter wordt.

jan

(3)

Als de trein enkel rijdt als er energie is, en als er bvb 1/2 van de tijd energie is, er 2 keer zoveel treinen en rails nodig zijn voor de zelfde hoeveelheid te vervoeren....

Bart Vandenbroucke

(4)

Ik ben het volledig eens dat een grondige mentaliteitswijziging bij de consumenten noodzakelijk is, wil een volledige overschakeling op duurzame energie mogelijk zijn. Ik denk dat we daar heel, heel ver van af zijn.
En, beste Kris, toch voorzichtig met Hot Air...

Nico S.

(5)

Een mentaliteitsverandering zal er uiteindelijk komen, maar ten koste van welke planetaire schade? Uiteindelijk zou het erop neer moeten komen hoeveel 'Aardse' bronnen/grondstoffen we per bewoner willen toekennen. Dus hoe meer mensen op onze planeet, hoe minder we mogen/kunnen verbruiken. Momenteel is het nog volop genieten van alle niet hernieuwbare bronnen/grondstoffen. De gevolgen mogen onze nabestaanden aanpakken. Let wel dat ik ook niet te vinden ben om massaal hernieuwbare energie te oogsten. Indammen van rivieren heeft al gekende gevolgen. Massaal oogsten van zonne- en windenergie zal dat ook hebben.
Ik zou ook graag de term 'economische groei' willen zien verdwijnen. Deze staat (meestal) haaks op de leefbaarheid van onze planeet.

Rolf Grooten

(6)

Wederom dank voor een breed en diepgaand artikel. Speciale dank dit maal voor de collectie prachtige schilderijen. Kris, je geeft hiermee weer dat ook schoonheid en emotie een rol spelen in een veranderende wereld. Bravo!


Veerle Raskin

(7)

Waar u voor pleit, ingrijpen aan de vraagzijde, is het omgekeerde van wat in de media, in het politieke discours en in de hoofden van investeerders en van de meeste mensen leeft: het aanbod oppimpen. Ik word er niet goed van hoe mensen echt schijnen te geloven dat onze welvaart en levenswijze kan voortgezet worden als we maar genoeg investeren in "hernieuwbare" energie. Er is een totaal gebrek aan inzicht en kennis van energiesystemen, thermodynamica en de band met economie en welvaart. En intussen gaat de verspilling door, en ontglipt ons de tijd om prioriteiten te stellen en te beginnen met een moeilijke maar hoognodige omschakeling. Wat gaat dat een pijnlijk ontwaken zijn.

h.honnest

(8)

Zoals gebruikelijk weer een zeer doorwrochte analyse, Chris.
Ik ben ervan overtuigd dat zodra het op schaarste aan zou komen, we het heel prima zouden kunnen, die overschakeling naar gefaseerd gebruik van (duurzame) energiebronnen.

Alleen, wanneer het om een vrijwillige transitie gaat, zullen we - zoals de zaken er nu voorstaan - maar weinig spelers meekrijgen. We gaan dan gewoon door met de pan waarin wij zelf de kreeften zijn, steeds een graadje warmer te stoken.

Hoewel de oplossingen (theoretisch) voor het oprapen liggen, blijven we vastklampen aan het bestaande systeem. Of we wachten af totdat anderen hun spel wijzigen (wat niet gebeurt omdat wij het ook niet doen).

De steeds zwakkere overheden zijn (vooralsnog?) niet bij machte voldoende aan noodzakelijke spelregels op te leggen.

Zullen (eventuele) latere beschavingen met verwondering zien dat onze maatschappij ondanks een onvoorstelbare schat aan kennis, technologie en creativiteit alsnog ten onder is gegaan? Dan zouden ze zomaar eens tot de conclusie kunnen komen dat dit niet door onkunde is gegaan, maar door verslaving. Een zeer lastig te behandelen aandoening, waarop we naar ik hoop alsnog tijdig een geschikte therapie zullen vinden. Maar de tijd dringt steeds meer en de juiste diagnose wordt zelden genoemd...

roland

(9)

- Energie opslag is niet alleen handig voor als de vraag groter is dan het aanbod, maar ook voor als het aanbod groter is dan de vraag. Het opslaan van een (te) groot energieaanbod, zorgt voor een betere benutting van windmolens en zonnepanelen. Dit artikel gaat voorbij aan die betere benutting.

- Wordt stroomverbruikende apparatuur alleen benut als er voldoende aanbod is, dan zorgt dit voor een grondstoffen onderbenutting. Dat is de keerzijde van de hier aangeprezen zuinig energieverbruik. Niet duidelijk is, hoe de balans uitvalt met minder energieverbruik, tegenover een slechter materiaal benutting.

Mattias

(10)

@roland. Jouw eerste opmerking past m.i. beter bij het artikel 'Hoe duurzaam is een duurzaam elektriciteitsnet?'. Zie [1]

Jouw tweede opmerking is interessant en is idd iets waar we niet aan gewoon zijn. Meestal moeten machines 100% draaien om economisch rendabel te zijn (alhoewel we de daaruit komende productie niet/ niet onmiddellijk nodig hebben). Aan de andere kant hebben we toch heel wat zaken die niet altijd benut worden: auto's (vooral dan in privé-bezit), verwarming, parkeerplaatsen, winkels, stockeerruimte,... Bij die vbn hebben we blijkbaar aanvaard dat we ze "onderbenutten".

Een aspect die in het artikel zijdelings wordt aangeraakt, maar niet echt wordt uitgediept is 'de werknemer'. Heel wat beroepen zijn gewend aan een vast loon, maar hoe gaat dat als je in het begin van de maand niet zou weten hoeveel je zal kunnen werken (en dus verdienen)? Waar vroeger een meerderheid van de beroepen zo was georganiseerd is dat nu een minderheid (denk ik).

[1] http://www.lowtechmagazine.be/2017/09/hoe-duurzaam-is-een-duurzaam-elektriciteitsnet-.html

roland

(11)

@Veerle Raskin,
@: "Er is een totaal gebrek aan inzicht en kennis van energiesystemen, thermodynamica" als dat dat zo zou zijn, hoe kun je dan wel inzicht tot een "hoognodige omschakeling" verwachten?

roland

(12)

@Mattias,
Dank voor de reactie, ik reageer op: "Dezelfde strategie zou ook vandaag heel nuttig kunnen zijn, zeker als we ze verbeteren met behulp van moderne kennis en technologie, fabrieken, schepen en vrachttreinen zouden alleen maar gebruikt kunnen worden als het waait of als de zon schijnt.De energievraag aanpassen aan het wisselende aanbod van zon en wind zou de transitie naar hernieuwbare energie veel duurzamer, sneller en goedkoper maken." en "industrie als goederentransport – over land als over het water – zouden bijna volledig op variabele energiebronnen kunnen werken, zonder grootschalige infrastructuur voor energieopslag"
- Waarom de huidige mogelijkheden voor energieopslag uitsluiten en dus de benutting van materialen geheel afhankelijk maken van de grillige beschikbaarheid van zon-windenergie? Niet alleen verslechtert dat de werkomstandigheden en werktijden, ook zorgt dat voor een slechte benutting van beschikbare middelen. De transmiddelen, zoals schepen, worden op deze wijze aanzienlijk minder benut (meer dan helft minder) waardoor ook minder ander de helft vervoerd wordt, dan wel het aantal schepen verdubbeld moet worden. Een onderbenutting dus, die aanzienlijk groter is dan de huidige.

Wat is daar duurzaam / goedkoop / snel aan?

kris de decker

(13)

@ roland

"Waarom de huidige mogelijkheden voor energieopslag uitsluiten"

Ten eerste, dat doe ik niet, ik pleit voor energieopslag in een ondergeschikte rol. Dus de correcte vraag is waarom energieopslag ondergeschikt moet worden aan het aanpassen van de vraag.

En het antwoord is dat je op die manier de enorme infrastructuur vermijdt die je nodig zou hebben als je ondanks de variabiliteit van wind en zon, toch altijd zo veel energie wil hebben als er maar gevraagd wordt. Zoals Mattias al stelde: zie het vorige artikel (waar je zelf ook op hebt gereageerd).

Verder: het is niet omdat schepen "de helft minder" benut worden, dat we dan "dubbel" zoveel schepen moeten inzetten. Een waarschijnlijker resultaat is we minder spullen gaan verschepen. En dat is de bedoeling.

Je schrijft ook: "Het opslaan van een (te) groot energieaanbod, zorgt voor een betere benutting van windmolens en zonnepanelen." Dat klopt niet. Als de energievraag wordt aangepast aan het wisselende aanbod, kan je in principe evenveel wind- en zonne-energie gebruiken. Er hoeft helemaal niks verloren te gaan, het gaat erom dat je de energie verbruikt als ze er is.

Sterker nog, er zijn geen transmissieverliezen, noch laad- en ontlaadverliezen, en er moet geen overtollige energie vernietigd worden. In tegenstelling tot wat jij beweert, worden wind en zon dus beter benut dan in jouw scenario.

roland

(14)

@Kris,
- Natuurlijk besparing - minder spullen verschepen - is het meest effectief voor minder windmolens, zonnepanelen. Dat is het punt niet!

- Bij zonnepanelen heb je een sterk wisselend aanbod, veel energie in lente en zomer, heel weinig in de winter. Om zonnepanelen goed te benutten kun je niet volstaan met ondergeschikte energie opslag en die vergt omzet- en opslagverliezen, zoals bij de moeilijke opslag in de vorm van waterstof.

- Een andere vorm van opslag is de produktie bij veel zonnestroom sterk opvoeren voor gebruik in de winter. Op die wijze gaat geen zonnestroom verloren, maar de prijs is hoog. Hoger dan bij meer opslag met bijbehorende verliezen.

- Grote produktie bij veel zonnestroom betekent dat die produktie middelen maandenlang sterk onderbenut blijven. Een uitruil dus van minder energie opslag tegen meer produktiemiddelen met een (te) hoge prijs.
Waarom zou dat duurzamer zijn?

kris de decker

(15)

@ roland

Wat je eerste punten betreft: zie het artikel en mijn eerdere reactie.

Wat je laatste punt betreft, nog deze verduidelijkingen. Ten eerste kan een fabriek draaien op een combinatie van wind- en zonne-energie. Er is dus geen reden om aan te nemen dat de productiemiddelen "maandenlang" onderbenut blijven. Ten tweede kan deze strategie er ook voor zorgen dat fabrieken verhuizen naar locaties waar meer zon of wind is.

Ten derde zijn er heel veel dingen die alleen maar in bepaalde seizoenen werken. Denk bijvoorbeeld aan de vrijetijdsindustrie: skipistes liggen er verlaten bij in de zomer, terwijl zwembaden en stranden er verlaten bij liggen in de winter. In de landbouw worden oogstmachines slechts een heel beperkte periode van het jaar gebruikt. Autosnelwegen zijn 's nachts grotendeels leeg.

Ten vierde is er geen verplichting om de productiemiddelen af te stemmen op het grootst mogelijke aanbod van hernieuwbare energie. Dat zou niet kosten-efficiënt zijn, precies om de reden die je aangeeft. Staat ook allemaal in het artikel hoor, dus graag lezen voor je reageert.

roland

(16)

@kris,
- "geen verplichting om de productiemiddelen af te stemmen op het grootst mogelijke aanbod" niet bij mij; het aanbod gaat zonodig deels naar de opslag. Dus juist geen afstemming "op het grootst mogelijke aanbod van hernieuwbare energie"!

- "Autosnelwegen zijn 's nachts grotendeels leeg" het belangrijkste probleem dat de autowegomvang vaak op de spitsvraag zijn afgesteld, dus voor een heel korte dagperiode. Er is steeds meer nachtelijk goederenvervoer.

- zwembaden, stranden, landbouw zijn weersafhankelijke gebruikers.
Het gebruik van kassen poogt die afhankelijkheid te verminderen. Met het mijden van uitzonderlijk omstandigheden en energieverbruik kan ook hier de voedselproduktie sterk vergroot worden.
Opslag kan de weersafhankelijkheid bij zon-windenenergie (sterk) verminderen en overproduktie van energie geheel benutten

Dank voor de laatste opmerking

Mattias

(17)

@roland. Je hebt het over "en dus de benutting van materialen geheel afhankelijk maken van de grillige beschikbaarheid van zon-windenergie?" en wat verder over "Wat is daar duurzaam / goedkoop / snel aan?"

100% benutting van apparaten/grondstoffen/... is niet automatisch duurzaam. Zo hebben we een nulenergiewoning gebouwd, maar we hadden elektriciteit over (PV). Dus hebben we een (2ehands) droogkast gekocht.

In die slechts twee zinnen zit redelijk wat dat niet duurzaam is:
1) onze woning in vrijstaand, dus niet zo duurzaam als een rijwoning.
2) nulenergiewoning... dus kunnen we nu alle ruimtes verwarmen, waar we vroeger in onze ámper geïsoleerde half-openbebouwing enkel de ruimtes verwarmden waar we aanwezig waren (en in de slaapkamer een goede pyjama + deken). Het is wel duidelijk dat we nu een hoger comfort hebben en dat vinden we heel aangenaam!
3) elektriciteit over is enkel op jaarbasis: in de zomer en hebben we veel overschot, in de winter en 's nachts een tekort (net zoals alle andere met PV).
4) de droogkast is een groot gemak: we kunnen het ook gebruiken als er geen zon is... wat dan ook wordt gedaan
5) de droogkast zorgt dat kledij zachter is, maar ook dat deze sneller verslijt

Dat waren genoeg redenen om de droogkast terug 3e hands te verkopen. Nu drogen we alles op een wasrek in huis en door de ventilatie (sowieso nodig in een luchtdicht huis) geraken die ook droog.

Ik zou eenzelfde verhaal kunnen brengen over de e-auto's: dat die veel beter zijn dan de gewone auto, dat die hun batterij nodig is om over te kunnen gaan op een smart grid, etc etc. Het feit is wel dat we nog altijd beter een auto (om het even van welk type) vervangen door een (e-)fiets. En dat we het asfalt voor parkeerplaatsen in veel situaties beter door fietspaden zouden vervangen. Etc etc.

Hetzelfde verhaal met onze consumptiemaatschappij. Ik vind het niet normaal dat ik vandaag iets kan bestellen, dat morgen al in mijn brievenbus ligt. Zonder twijfel: dat is een betere benutting van stockering, weginfrastructuur, bestelwagens,... Maar dat lijkt me helemaal niet duurzaam... niet in het minst voor de mens zelf (zie [1]).

Andere interessante cijfers en grafieken vind je bij [2]. Dat zijn zaken die Kris ook al heeft aangekaart, maar dan zie je het eens op een andere manier/hoor je eens van iemand anders ;-).

Dat er opslag nodig is ontkent Kris niet, maar hoe ver we daar in gaan is het twistpunt. Ik weet het ook niet en hoop dat het niet zo ver moet komen als de titel 'Geen wind? Geen trein.'. Ik heb alvast meer en meer twijfels over onze "superieure" high-tech technologische maatschappij. Op heel wat vlakken vind ik niet dat we beter af zijn in vergelijking met vroeger en vind ik dat ons denkpatroon vastzit in het zoeken van high-tech oplossingen. Net zoals we voor mobiliteit nogal snel vastzitten in ons voorruitdenken (zou DAKP [3] zeggen). Ik ben trouwens niet tegen high-tech: dankzij het internet kunnen we hier discussiëren, zonder ons te moeten verplaatsen met een ton wegend "apparaat" ;-).

[1] https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2017/12/08/-nachtwerk-is-nefast-voor-de-gezondheid--hou-daar-rekening-mee-a/
[2] http://www.hembrow.eu/cycling/2017odeaangaia.html#slide6
[3] https://deanderekrispeeters.wordpress.com/

roland

(18)

@Mattias,
- Dat "superieure high-tech" minder winst biedt dan vaak gesteld wordt, is juist, maar dat we op "heel wat vlakken niet beter af zijn in vergelijking met vroeger" is het andere uiterste. Wil je liever terug naar de oude woning, waar de wind doorheen waait?

- Wel moet je - de overheid voorop - high-tech selektief toepassen. Geen subsidies voor nog snellere treinen, die bestaand treingebruik ontmoedigen, maar verbeter met high-tech het hestaande openbaar vervoer.

- De huidige subsidie voor zonnepanelen bevordert de inzet van minder duurzame energie vergeleken met windmolens. Per kwh is de milieulast van zonnepanelen hoger dan die van windmolens. Daar komt bij dat goedkope zonnestroom meer verbruik uitlokt met de aanschaf van een drooglast, een e-auto ...

- "in de zomer hebben we veel overschot, in de winter een tekort"
- De subsidieregeling (salderen) is zo, dat niet de veroorzaker maar anderen daarvoor betalen. Heel vreemd dat zich duurzaam noemende mensen dat pervers stelsel steunen.
- ".. een enorm voordeel omdat de zon met grote voorsprong de meest overvloedige hernieuwbare energiebron is" Zeker in onze streken is zon-energie minder duurzaam, dan windenergie, "overvloedig" zegt niet alles!
Op aarde is water overvloedig aanwezig, toch is droogte een groot probleem!

- "dankzij internet kunnen we hier discussiëren, zonder ons te moeten verplaatsen"
- Helaas onderzoek toont dat internet niet leidt tot minder mobiliteit, maar juist tot meer!

- "Dat er opslag nodig is ontkent Kris niet, hoe ver we daar in gaan is het twistpunt"
- dat is het punt en ook hoe zwaar telt daarbij de sociale duurzaamheid zoals bij: "kan deze strategie er ook voor zorgen dat fabrieken verhuizen naar locaties waar meer zon of wind is." Gedwongen verhuizing, grillige werktijden vanwege duurzaamheid? "de economie afstemmen op de grillen van het weer", "geen wind, geen werk / transport"? "het is natuurlijk veel praktischer en efficiënter om de schepen rechtstreeks aan te drijven met de wind", "Treinen zouden alleen maar rijden als er hernieuwbare energie is, vergelijkbaar met zeilboten"
- niet "natuurlijk", noch "praktischer en efficiënter"

mathias

(19)

Interessant artikel.

Ik denk zelf ook dat dit vooral een kwestie is van aanvaarding dan van technische uitdaging.

Werken als er werk is en consumeren als het beschikbaar moet best lukken als je er voor open staat.

Maar zo worden we tegenwoordig niet opgevoed. Integendeel: stabiliteit wordt als iets goed voorgespiegeld.
Terwijl goed kunnen omgaan met veranderende omstandigheden van nature waarschijnlijk beter is voor de mens, zowel fysiek als mentaal. Een periode hard werken en dan een periode quasi niets doen/rusten is beter dan constant 8h per dag werken zelfs al kom je op de langere termijn uit op hetzelfde aantal gewerkte uren.

Dit zou je praktisch kunnen toepassen bij het probleem met de zonnepanelen: veel energie (overschot) in de zomer, te weinig om je huis te verwarmen in de winter.
Je zou kunnen denken aan een soort van winterslaap waarbij je je terugtrekt in een klein compartiment van je woning en je bezig kan houden met studeren, lezen, films kijken,... afgewisseld met gaan wandelen, fietsen,... In de winter ga je dan ook niet werken.
In de lente/zomer compenseer je dit dan met veel werken zodat je de winter kan overbruggen.

Op die manier heb je over een volledig jaar bekeken een stuk minder energie nodig om te wonen/werken maar het vereist wel een serieuze mentaliteitswijziging.

roland

(20)

@Mathias,
Is die "winterslaap" een vrijwillige of gedwongen keuze?
We kunnen (moeten?) met (veel) minder energie toe, dat is mijn punt niet.

= "high-tech is windturbines in zee en de elektriciteit daarvan om te zetten in waterstof als brandstof voor zeeschepen. Maar het is natuurlijk veel praktischer en efficiënter om de schepen rechtstreeks aan te drijven met de wind, zoals we duizenden jaren hebben gedaan"
- Vroeger was het zoveel beter toch!
Edoch de bewering "praktischer en efficiënter" is onjuist en of waterstof daarbij de beste brandstof is, is evenmin duidelijk.

Mattias

(21)

@roland. Ik stelde dat we op heel wat vlakken niet beter af zijn in vergelijking met vroeger, maar we zijn inderdaad ook op heel wat vlakken beter af. Door de (al bij al) goedkope fossiele energie hebben we (in de westerse wereld) een welvaartsstaat kunnen uitbouwen. We kennen (in onze contreien) ook geen oorlog meer. Het is nu eenmaal gemakkelijker vrede te hebben in (een perceptie van) overvloed.

Ik geloof niet in een "duurzame mens": duurzaam bestaat enkel in verschillende tinten :-). Zo beschouw ik mijn "handel en wandel" duurzamer dan velen in mijn kennissenkring, maar ik zou mezelf niet duurzaam noemen. Zo twijfelden we om zonnepanelen te plaatsen... de doorslag kwam door de financiële prikkel. Zonder subsidies (certificaten), saldering en fiscaal voordeel was de kans klein(er) dat we het hadden gedaan.

Ik ben benieuwd naar een link naar het onderzoek dat internet leidt tot meer mobiliteit, maar ik kan me wel inbeelden dat dit zo is.

Je kan inderdaad redelijk wat nadelen bedenken voor het voorstel van Kris (zoals je zei: gedwongen verhuizing, grillige werktijden,...). Persoonlijk zie ik het voorstel van Kris ook niet zitten: geef mij maar hoger comfort! Maar de vraag is of we daar niet toe gedwongen zullen worden en in dat geval is het beter om daar al vroeger mee bezig te zijn. Er zijn andere voorbeelden waar heel wat knipperlichten genegeerd zijn. Bv. crisis in de huizenmarkt in VS, Griekenland, failliete Venezuela (nochtans een rijkdom aan fossiele brandstof),... Had men de koe bij de horens gevat bij de eerste knipperlichten, dan was de crisis minder erg geweest.

Er zijn heel wat knipperlichten op vlak van energie, maar als ik de commentaren nalees op het artikel "Belg wil af van kerncentrales maar energieprijs zal sowieso minstens met 40 procent stijgen" van Het Laatste Nieuws... [1] dan heb ik de indruk dat velen die knipperlichten eerder beschouwen als mooie kerstverlichting... Ik weet niet in hoeverre het leespubliek van HLN doorgaat voor de doorsnee, maar het stemt tot nadenken. En de status in de politiek stemt me ook al niet gelukkig. Als je bv. kijkt naar hoe ze het mobiliteitsknoop nog niet ontward hebben of zelfs in de hand gewerkt hebben...

[1] https://www.hln.be/wetenschap-planeet/milieu/belg-wil-af-van-kerncentrales-maar-energieprijs-zal-sowieso-minstens-met-40-procent-stijgen~aa98b90d/#comments

kris de decker

(22)

@ roland

Jij beweert dus dat de combinatie van windturbines + waterstof (of andere energiedrager) + schepen energie-efficiënter is dan een direct gebruik van wind om een zeilboot voort te stuwen? Ik ben benieuwd welke fysica je daarvoor gaat opdiepen.

mathias

(23)

@roland

Ik heb zelf nog niet nagedacht over gedwongen of vrijwillig.

Het hoeft volgens mij ook niet zwartwit te zijn. Sommige activiteiten zijn nu eenmaal beter geschikt om mee te schuiven in de tijd dan andere.

In mijn huidige job lijkt het mij wel haalbaar om het grootste deel van mijn werk in lente zomer te doen en dan in de herfst/winter minder tot niet te werken. Ik zou evenveel verdienen op jaarbasis.
En er zijn nu al mensen in bepaalde jobs die (onbewust?) zo werken denk aan bijvoorbeeld het toerisme of de landbouw.

In andere jobs is dit natuurlijk moeilijker; denk aan bvb hulpdiensten, ziekenhuis,... die kunnen niet zeggen wacht maar tot de lente.

roland

(24)

@Mattias,
- "We kennen (in onze contreien) ook geen oorlog meer" maar we voeren ze nog wel met grote gevolgen voor de burgerbevolking.
- Meningsonderzoek zegt me niet zoveel, er kan een groot verschil tussen zeggen en doen.

- Het is juist dat zonnepanelen subsidie (en saldering) afhankelijk zijn. Zoals vaker bij subsidies gaan die vooral naar de rijken,vaak met de grootste daken.
- Pikant is dat Kris een high-tech uitzondering maakt: "beperkte energie-opslag is ook nodig voor computergestuurde processen"

- "Sommige activiteiten zijn beter geschikt om mee te schuiven in de tijd dan andere." Ook zonder verbod kun je dat schuiven bevorderen met een (veel) hoger tarief voor grootverbruikers, waardoor prijsgevoelige zaken sneller in tijd verschuiven. Waar energiekosten slechs marginaal zijn, werkt zo'n prijsverhoging niet of nauwelijks. Beperk dan het energie aanbod bij weinig zon-windenergie.

- "De opkomst van internet beloofde dat locatie er steeds minder toe zou doen. Werken kon immers overal. Het is een van de paradoxen van de internet-revolutie dat in plaats van minder, er juist meer verplaatsing van personen lijkt plaats te vinden."
https://www.nrc.nl/nieuws/2017/07/29/infrastructuur-toename-mobiliteit-in-nederland-verdient-een-urgente-reactie-12282496-a1568294
- "Ook is er vooralsnog weinig bewijs voor een mogelijk substitutie-effect door ICT-mogelijkheden (internet, smartphones e.d.)"
https://www.cpb.nl/sites/default/files/CPB-PBL-Boek-19-WLO-2015-Mobiliteit.pdf


@kris,
- "Jij beweert dus dat de combinatie van windturbines + waterstof (of andere energiedrager) + schepen energie-efficiënter is dan een direct gebruik van wind"
- Regelmatige vaart zorgt voor betere werkomstandigheden en benut de bestaande vloot veel beter.Je kunt volstaan met een veel kleinere vloot voor eenzelfde transport, dan wanneer je volledig afhankelijk bent van beschikbare windkracht. De bijkomende brandstof om in windluwe/stille tijden te varen komt van eerder opgeslagen windenergie. Meer opslagkosten voor meer brandstof wegen op tegen kosten voor een veel grotere vloot (en waarschijnlijkmeer havencapaciteit e.d.)
- Op land is het transportprobleem nog groter als "Treinen zouden alleen maar rijden als er hernieuwbare energie is". Dat betekent dat de sporen soms overbezet raken, dan wel moeten uitbreiden. Met een aangepaste snelheid blijft de energieopslag voor dit transport beperkt.

kris de decker

(25)

@ roland

Opnieuw: jij neemt "eenzelfde transport" als uitgangspunt. Het gaat er niet om dat we dezelfde hoeveelheid vracht gaan vervoeren en dezelfde hoeveelheid spullen gaan produceren.

In het artikel wordt uitgelegd dat producenten en transporteurs een compromis zullen moeten vinden tussen overcapaciteit en ondercapaciteit, precies om de redenen die jij aanhaalt.

roland

(26)

@Kris,
- "De energievraag aanpassen aan het wisselende aanbod van zon en wind zou de transitie naar hernieuwbare energie veel duurzamer, sneller en goedkoper maken"
vervang ik door:
- "Verminder de energievraag zoveel mogelijk met een stevig, stijgende CO2 heffing beginnend bij de grootverbruikers, dat maakt de overgang naar hernieuwbare energie duurzamer, sneller en goedkoper"

- Dit staat haaks op het huidige overheids energiebeleid (zonder verzet uit de milieubeweging), waarbij de kleinverbruiker en vooral de armen de steeds hogere rekening betalen.

Mattias

(27)

@roland
Voor de duidelijkheid: uiteraard heeft een oorlog grote gevolgen voor de burgerbevolking, maar ik wou er niet te diep op ingaan.

Ik had het niet zozeer op het meningenonderzoek van het artikel van HLN zelf (er is idd een groot verschil tussen zeggen en doen), wel over de commentaren óp het HLN-artikel. Daarover had ik het over 'het stemt tot nadenken'.

Jouw opmerking vh 'pikante' van de high-tech uitzondering kan ik verkeerd interpreteren, maar Kris zweert niet 'per definitie' high tech af. Ik heb persoonlijk alvast niet die indruk.

Merci voor de link naar het onderzoek ivm ICT dat niet per definitie minder mobiliteit biedt. Het lijkt een beetje op 'met de komst van de pc' kunnen we eindelijk dromen van een 'papierloos kantoor'. Ook dat bleek verre van waar te zijn.

Mattias

(28)

@roland i.v.m. "de subsidies die vooral naar de rijken gaan"... het 'Matteüseffect' hebben we idd helaas nogal vaak (fiscaal voordeel eigen woning, zonnepanelen, elektrische auto,...). Op vele vlakken zou rantsoenering een betere oplossing zijn (zie [1]). Zo is een elektrische straalkachel op een terras in de herfst je reinste verspilling, maar diezelfde elektriciteit gebruiken om met een warmtepomp je huis warm te krijgen is ecologisch(er). Alhoewel het de dag van vandaag evenveel kost... eigenlijk niet logisch.

[1] http://www.lowtechmagazine.be/2011/01/rantsoenering-van-energie.html

roland

(29)

@mattias,
- "een elektrische straalkachel op een terras in de herfst je reinste verspilling, diezelfde elektriciteit gebruiken om met de warmtepomp je huis warm te krijgen is ecologisch(er)"
- Die terrasverwarming wordt niet alleen in de herfst gebruikt, maar het hele jaar ook op frisse zomeravonden, ook op lege terrassen! Zonder een ingrijpende rantsoenering is nog veel winst mogelijk, zoals met gebruiksvoorschriften, een rendementseis (die ontbreekt ook bij een "ecologische" warmtepomp) en anders een gebruiksverbod. In de europese regelgeving zijn alleen zuinige apparaten toegestaan, een mooi maar te beperkt begin. Helaas vaak ondoorzichtig, hoe weet de gebruiker dat een label A koelkast de minst zuinige is?

- Saldering bij zonnepanelen lokt veel stroomgebruik uit, zoals met straalkachels, immers die zonnestroom is "gratis". Zolang ook de milieubeweging ijvert voor saldering ontbreekt het zicht op effectief klimaatbeleid.

- Ook bij de luchtvaart komt de milieubeweging niet verder een matiging van de groei. zoals met een vliegtax en kerosineheffing (hoe hoog?): http://www.greenpeace.nl/Global/nederland/report/2017/klimaat%20en%20energie/input%20AO%20luchtvaart%2021-9.pdf terwijl het alternatief HSL meer nadelen dan voordelen kent.

Chris Crombez

(30)

Goed artikel. Enkele opmerkingen :

1) Energieopslag door middel van waterbekkens is niet verwaarloosbaar en tamelijk goedkoop. Een samenwerken tussen Noorwegen, Zwitserland, Duitsland, Frankrijk, ... is één grid zorgt voor zeer veel mogelijke energieopslag.

2) In Oostenrijk is al zelfs zwaar geïnvesteerd in reusachtige "batterijen" : energie-opslag door middel van 2 onderling verbonden stuwmeren zodat overschotten aan energie kunnen opgepompt worden ; bijvoorbeeld Kaprun Limberg II (zie website Verbund AG). Kostprijs batterijen is 2 € per kWh. Vergelijk dat met Tesla : kostprijs batterijen is voorlopig 50 à 100 x duurder.

3) Ook de run-of-river hydropower electriceit kan zorgen voor een constante basis vermogen (MegaWatt) : zie ook in Oostenrijk : enorm vermogen. Ook vermogen in België mogelijk ? Ik vraag het mij af.

Chris Crombez

Mattias

(31)

@roland, ik herinner me een artikel die stelde dat "de" milieubeweging soms teveel meeging in halfslachtige oplossingen, om toch maar iets uit de brand te slepen. Terwijl de nood eigenlijk hoger was. Helaas vind ik het niet meer terug. Er valt iets voor te zeggen, maar soms moet er water bij de wijn worden geschonken, om toch iets gedaan te krijgen.

Controleer uw reactie

Voorbeeld van uw reactie

Dit is slechts een voorbeeld. Uw reactie is nog niet ingediend.

Bezig...
Uw reactie kon niet worden ingediend. Fout type:
Uw reactie werd opgeslagen. Reacties worden gemodereerd en zullen pas zichtbaar worden als ze door de auteur zijn goedgekeurd. Nog een reactie achterlaten

De letters en cijfers die u invulde kwamen niet overeen met de afbeelding. Probeer opnieuw.

Als laatste stap voor uw reactie wordt gepubliceerd, gelieve de letters en cijfers in te vullen die die u ziet in de afbeelding hieronder. Dit voorkomt dat automatische programma's reacties achterlaten.

Problemen met het lezen van deze afbeelding? Alternatief bekijken.

Bezig...

Laat een reactie achter

Reacties worden gemodereerd en worden pas zichtbaar als ze door de auteur zijn goedgekeurd.

Uw informatie

(Naam is verplicht. E-mail adres wordt niet getoond bij de reactie.)

Abonneer

De Hefboombijl